Search articles
The search covers author names, article titles, keywords and abstracts — in all three languages.
-
Т.ТОРЕНИЯЗОВ. Қорақалпоғистон шароитида шафтолида ривожланадиган ширалар турларининг биоэкологияси ва уларга қарши кураш чора-тадбирлари
ҚОРАҚАЛПОҒИСТОН ШАРОИТИДА ШАФТОЛИДА, РИВОЖЛАНАДИГАН ШИРАЛАР ТУРЛАРИНИНГ, БИОЭКОЛОГИЯСИ ВА УЛАРГА ҚАРШИ КУРАШ, ЧОРА-ТАДБИРЛАРИ, Е.Торениязов Т., Қорақалпоғистон қишлоқ хўжалиги ва агротехнологиялар институти., биоэкологик ривожланиши ва ташқи муҳит омилларига боғлиқ кураш тадбирларини олиб бориш бўйича ўтказилаётган, тадқиқотлар натижалари киритилган., энтомофаглар, самарадорлик., на персике и осуществления защитных мероприятий против них в зависимости от внешних факторов условиях, Каракалпакстана., эффективность., Кириш. Сўнгги йилларда Ўзбекистон вилоятлари син-, гари Қорақалпоғистон агробиоценозида мева дарахтлари, турларини экиш ва биринчи навбатда аҳолини тоза мева, маҳсулотлари билан таъминлаш масаласи бўйича катта, ишлар бошланган. Ҳудуд шароитида экилиб ҳосил олинаёт-, ган мева дарахтларининг уруғлиларга мансуб олма (Malus, domestica Borkh.), нок (Pyrus communis L.) данаклилардан, ўрик (Armeniaca vulgaris Lam.), олхўри (Prunus domestica, L.), олча (Cerasus vulgaris.) , шафтоли (Persica vulgaris Mill.), мева дарахти кўп йиллардан буён экилиб келинаётган тур, ҳисобида асосий майдонларга жойлаштирилган. Мазкур тур, биотопидаги қулай бўлган абиотик ва биотик омиллар таъси-, ридан дарахтларда биоценознинг кўпгина зараркунандалари, ривожланиб, ҳосилнинг меъёри ва сифатига салбий таъсир, этиши ҳисобга олинган [1, 5]., Мавжуд муаммоларнинг мева боғлари турларида сўнгги, йиллари ортиб бориши, жумладан шафтоли дарахтларида, шираларнинг кўплаган турлари тарқалиб зарар келтириши, туфайли ҳосилнинг кескин камайиши ҳисобга олинмоқда., Шафтоли дарахти биоэкологиясига хос хусусиятларидан, бири, ташқи ноқулай омилларга бардошлилиги нисбатан паст, бўлиб,иссиқ- совуқни тез сезади. Дарахтда барглар чиқиши, билан шираларнинг турлари пайдо бўлиб, озиқланишни, бошлаганда барглар бужмайиб, фотосинтез хусусиятларини, йўқотиши, ҳосили камайиб кетиши исботланган. Муаммони, бартараф этишнинг асосий йўли мева дарахтларида пай-, до бўлган зараркунандаларга қарши кураш тадбирларини, ташкиллаштиришдан иборатдир. Сўнгги йиллари шафтоли, дарахтларида кенг тарқалиб зарар келтираётган ширалар, турларини аниқлаб, ривожланиш биоэкологияси ва дина-, микасининг ташқи муҳит омилларига тўғридан-тўғри боғлиқ, эканлигини назарда тутиш, офатга қарши кураш олиб бориш, бўйича тадқиқотлар олиб борилмоқда., Тадқиқот материаллари ва услуби. Шафтоли дарахт-, ларида учрайдиган ширалар турлари, ривожланиш био-, келтирадиган зарари В.И.Танский [4] усуллари ёрдамида, ўрганилди. Шираларга қарши кураш тадбирлари Ш.Т.Хўжаев, [7] услуби асосида бажарилиб, биологик самарадорлиги Аб-, бот формуласи асосида аниқланди. Тадқиқотлар натижалари, дисперсион таҳлил қилиниб, математик статистик ишлов, бериш Б.А.Доспехов [3] услуби асосида бажарилди., Натижалар ва мунозара. Қорақалпоғистон агробиоценози, мевали боғлар биотопларидаги дарахтлар турлари бир хил, эмаслиги ва жойлашган биотопларида бир нечта турлари, экилганлиги аниқланди. Республикамизнинг шимолий туман-, лари шароитида олиб борилган тадқиқотлар давомида барпо, этилган махсус мева боғларидан 18,3 донасининг 10,5 дона, ва олча эканлиги аниқланди. Мазкур мева дарахтлари канал, ва йўл бўйларида, томорқаларда экиладиганлиги ҳисобга, олинди. Ушбу жойларда мавжуд данаклилар турларидан, турлари экилганлиги қайд этилди. Кўриниб турганидек, дана-, клилар турларига мансуб мева дарахтларининг асосий тури, ўрик ҳисобланса, сони бўйича шафтоли иккинчи ўриндадир., Шафтоли дарахтлари жойлашган биотопларнинг вужудга
-
А.ХАСАНОВ, З.ЮЛДАШОВА, Б.ХАСАНОВ. Болезни паслёновых культур, вызываемые крупноспоровыми видами рода Alternaria в Узбекистане и других странах мира
БОЛЕЗНИ ПАСЛЁНОВЫХ КУЛЬТУР, ВЫЗЫВАЕМЫЕ, КРУПНОСПОРОВЫМИ ВИДАМИ РОДА ALTERNARIA, В УЗБЕКИСТАНЕ И ДРУГИХ СТРАНАХ МИРА, Хасанов Анвар Батырович, эксперт по защите растений, Юлдашова Зебо Зухрабовна, ассистент, ТашГАУ., A. solani, A. grandis, A. linariae и A. protenta – бу экинларда аҳамияти катта бўлган эрта қуруқ чириш (ЭҚЧ) касаллигини, қўзғатади. Ҳар хил мамлакатларда ЭҚЧ туфайли энг кўп йўқотиладиган ҳосил миқдори картошкада 20-50% ва, помидорда 78-79% га етади. Бу турлардан айримлари бошқа итузумдош ўсимликларни – бақлажон, қалампир, ёввойи, турлар ва бошқа оилалар турларини ҳам зарарлаши мумкин. Alternaria.туркумининг қолган ~14 тур итузумдош экинларда, итузумдош экинлардан помидор ва картошкада A. solani ёки туркумнинг бошқа бирор каттаспорали тури учраши, ҳақида ишончли хабарлар мавжуд эмас, қўзғатувчи, Alternaria, каттаспорали турлар., возбудителями ранней сухой гнили (РСГ) являются 4 – A. solani, A. grandis, A. linariae и A. protenta. Наибольшие потери, урожая от РСГ в разных странах на картофеле достигают 20-50%, а на томате – 78-79%. Отдельные из этих видов, некоторые из них не являются валидными таксонами. В Узбекистане о нахождении A. solani или других крупноспоровых, видов этого рода на паслёновых культурах (томате и картофеле) нет достоверных сведений, Alternaria, крупноспоровые виды., Введение. Возбудителями альтернариозов расте-, ний, в том числе с.-х. культур из семейства Паслёновые, (Solanaceae), являются грибы рода Alternaria. В настоя-, щее время род Alternaria входит в Царство Fungi, филум, семейство Pleosporaceae., Современная таксономия рода Alternaria, список 387, описанных валидных видов, входящих в состав 27 секций, списки их синонимов, перечни incertae sedis таксонов с не-, ясным или сомнительным таксономическим положением, методы идентификации видов этого рода приведены в, литературе (Simmons, 2007; Хасанов и др., 2019). Многие, виды рода являются сапрофитами, другие – возбудителями, серьёзных болезней культурных растений, третьи – слабыми, патогенами, заселяющими стареющие ткани ослабленных, растений, подвергнутых различным стресс-факторам. Сре-, ди представителей рода есть также эндофиты растений, (Ганнибал, 2011)., В роде Alternaria выделяют крупноспоровые (длина спор, 60-100 мкм) и мелкоспоровые (длина спор меньше 60 мкм), виды (Ганнибал, 2004; Simmons, 2007). В данном обзоре при-, водится информация о крупноспоровых видах рода Alternaria, вызывающих болезни культурных растений из семейства, Паслёновые (Solanaceae)., Экономическое значение. Альтернариоз является вторым, после фитофтороза самым важным заболеванием паслёно-, вых культур, в частности, картофеля и томата. Он встречается, во многих регионах, где возделывают эти культуры. Болезнь, имеет важное экономическое значение, особенно в регионах, с тёплым, влажным климатом. Наиболее важным альтерна-, риозом паслёновых культур являются ранняя сухая гниль, (РСГ), вызываемые крупноспоровыми видами рода Alternaria, и бурая пятнистость листьев (БПЛ), возбудителями которых, являются мелкоспоровые виды этого рода., В регионах, где альтернариоз встречается часто, РСГ вы-, зывает значительные потери урожая клубней восприимчивых
-
A.RAHIMOVA. Trixogramma turlarining rivojlanishiga fotoperiodizmning ta’siri
A.RAHIMOVA
-
Ozuqabop kuzgi bug'doy maysalarining о'sishi va rivojlanishiga mineral о'g'itlar me'yorlari va muddatlarining ta'siri
Bobomurotova Moxira Ishmurod qizi
Qashqadaryoning bо'z-о'tloqi tuproqlari sharoitida kuzgi bug'doydan yuqori va sifatli don hosili olish uchun mineral о'g'itlarni N180, P126, K90 kg/ga meyorda, fosforli va kaliyni shudgor oldidan qо'llash kerakligi aniqlangan.
-
Kuzgi raps navlari urug'larining dala unuvchanligi, o'simliklarning o'sishi, rivojlanishi va hosildorligiga ekish muddatlari va me'yorlarining ta'siri
Xalilov Nasriddin, Ashirova Xadicha Yusup qizi, Tursunov Shermuxammad Nurmamatovich
Maqolada kuzgi rapsning Yasna navining Samarqand viloyatining o'tloqi-bo'z tuproqlari sharoitida maqbul ekish muddatlari va me'yorlarini aniqlash hamda ularni hosildorligi va urug'larning dala unuvchanligi, ekish muddatlari va me'yorlarini ta'siri bo'yicha olingan …
-
O'zbekiston Respublikasi hududida tarqalgan qorakoʻlchilik yaylov tiplari
Boboyeva Nafisa Asatulloyevna, Abdisalomova Mohinur Abdimurod qizi
Ushbu maqolada Oʻzbekiston Respublikasi hududida tarqalgan qorakoʻlchilik yaylov tiplari, ularning maydon, geografik joylashgan oʻrni, rel'efi, tabiiy-iqlim va tuproq sharoiti, yaylov tipi fitotsenozlari va ularning xarakteristikasi hamda ushbu yaylov tiplarida yuqori …
-
Anjir yetishtirish texnologiyasi va navlari
Abdullayeva Sitora
Respublikamiz iqlim sharoitida anjir yetishtirish texnologiyasi va shifobaxshlik xususiyatlari hamda mahalliy sharoitda ekishga tavsiya etilgan navlari Yangi anjirzorlar barpo etish, ko'chatlar ekish va parvarishlash bo'yicha agrotexnik tadbirlarning o'z vaqtida, sifatli …
-
Pop tumani "Chorkesar" hududi yaylov yerlaridagi muammolar, ularning yechimi va istiqboldagi vazifalar
G'aniyev Ochilbek Orifjon o'g'li
Ushbu maqolada 1979 va 2023 yillarda Namangan viloyati Pop tumani "Chorkesar" hududidagi yaylov va pichanzorlarda olib borilgan geobotanik tadqiqotlar natijalarining qisqacha qiyosiy tahlili bayon qilingan.
-
Aldrovanda vesiculosa L. (Droseraceae) suv o'tining chorvachilik va qishloq xo'jaligidagi ahamiyati
M.Q.Eshmurodova, G.A.Suvonova, S.R.Mo'minov, M.A.Jabborov, J.X.Eshmurodov
Aldrovanda vesiculosa L suvo'tni ko'paytirish qishloq xo'jaligini organik to'yintirilgan va tozalangan suv bilan, hamda samarali organik o'g'it bilan ta'minlasi hamda suv havzalarini bu o'simlik orqali tozalash esa bugungi kunning dolzarb …
-
Dunyoda va qishloq xo'jalik sohasida ekologik muammolarning vujudga kelishi
Nazarov Orzikul Mamatovich, Isroilova Maxliyo
Jamiyat taraqqiyotining shiddat bilan rivojlanayotgan bir davrda tuproqning, suvning va atmosfera havosining ifloslanishi ona tabiatni katta xavf ostiga qoldirmoqda. Keyingi yillarda qishloq xo'jaligida ishlab chiqarish aylanmasida bo'lgan unumdor tuproqlarni har …
-
Tajriba dalasining suv balansi va loviya navlarining suv iste'moli
Otayarova Gulshoda Uzakovna, Xalilov Nasriddin, Tursunov Shermuxammad Nurmamatovich, Ravshanova Nilufar Adilovna
Maqolada tajriba dalasining suv balansi va unga bog'liq holda loviya navlarining suvga bo'lgan talabi yoritilgan. Loviyaning Ravot va Mahsuldor navlari ekilgan maydonlarning umumiy namlikni sarflashga va suv balansi elementlari ko'rsatkichlariga …
-
Yangi loviya navlarini sug'oriladigan yerlarda yetishtirish texnologiyasi
Otayarova Gulshoda Uzakovna, Ravshanova Nilufar Adilovna, Tursunov Shermuxammad Nurmamatovich, Isroilova Mahliyo Salom qizi, Imomnazarova Farzona Farxod qizi
Maqolada loviyaning agrotexnikasi, oziq-ovqatlik ahamiyati, yangi Ravot va Mahsuldor navlarining tasnifi, ularning sug'oriladigan yerlarda takroriy ekin sifatida yetishtirish texnologiyasining ayrim jixatlarini o'rganish natijalari bayon qilingan.
-
Loviya poyasining bo'yi va ostki birinchi dukkaklarining yerdan balandligi
Otayarova Gulshoda Uzakovna, Ravshanova Nilufar Adilovna, Tursunov Shermuxammad Nurmamatovich, Xurshidova Marjona Abror qizi, Zokirova Mavluda Foziljonovna, Yusupova Mahliyo Sobir qizi
Mazkur maqolada loviyani ang'izga ekkanda poyasining balandligi va ostki dukkaklarning yerdan balandligi haqida bayon qilingan. Loviya poyasi va dukkaklarning yerdan balandligi ekish muddatlari va me'yorlariga bog'liq holda o'zgarganligi kuzatildi. Loviya …
-
Xashaki qovoq va uning chorvachilikdagi ahamiyati
Umurzoqova Umida Elmurod qizi, Berdimuratov Elyor Xayrullayevich
Maqolada xashaki qovoqning sistematikasi, tarqalishi va biologik xususiyatlari va uning chovachilikdagi ahamiyati to'g'risida ma'lumotlar berilgan. Xashaki qovoqning oziqaviylik qiymati va chorva hayvonlari uchun oziqa sifatida foydalanish samaradorligi yoritilgan.
-
Samarqand viloyati sharoitida olma yarim pakana MM-106 payvandtagning xususiyatlari
Ochilov Baxodir, Obro'yev G'afur, Hasanov Furqat, Mamirov Islom, Abduqahhorova Sevinchbonu
Ushbu maqolada Akademik M.Mirzaev nomli bog'dorchilik, uzumchilik va vinochilik ilmiy-tadqiqot instituti Charxin ilmiy-tajriba stansiyasida 2023-yilda Samarqand viloyati sharoitida olma yarim pakana MM-106 payvandtagning hususiyatlari bo'yicha tadqiqotlar olib borildi. Fenologik kuzatuvlar …
-
VERMIKULIT MINERALI ASOSIDA ISSIQXONA VA CHO'L O'SIMLIKLARINI KO'CHATINI ETISHTIRISH UCHUN BIOPARCHALANUVCHAN IDISHCHALAR ISHLAB CHIQARISHNING AFZALLIGI
Nazarov Orzikul Mamatovich
Vermikulit+bentonit+sellyuloza kabi minerllardan foydalanib ko'chat stakanlari yasash va unga sabzavot yoki cho'l o'simliklarining ko'chatlarini tayyorlab tuproqqa ekishni amalga oshirish. Ko'chatlarni o'sish-rivojlanishiga ta'sirini o'rganish va vermikulit+bentonit+sellyulozali aralashma tuproqqa aralashib borishida tuproqning …
-
SOS: SAVE OUR SOILS!
Anton Van Engelen, Karshiboev Khandam, Sherimbetov Saidakhmat
In this article a bird eye's view is given about the Uzbek dairy section, the land allocation for the various crops and the challenges for dairy farmers, small, medium and …
-
Tadqiqotlarmiz natijasida Oenopia conglobata (Linnaeus, 1758)
H.HAYDAROVA, S.NE’MATOVA
Sholi ekinini yetishtirishda suv tejovchi tomchilatib sug’orish texnologiyasidan foydalanish, sholi yetishtirishga mo’ljallangan ammo, suv tanqisligi ortib borayotgan hududlarda sholi o’simligini yetishtirishni mavsum davomida samarali tashkil etishdan iborat. An’anaviy usulda sug’orishdan …
-
TABIIY RESURSLARDAN OQILONA FOYDALANGAN HOLDA AEROPONIK USULDA QISHLOQ XO'JALIGI MAHSULOTLARINI YETISHTIRISH
Muhanova Muyassar Gayratovna, Maxmudova Maxfuza Ma'murjon qizi
Bu maqolada tabiiy resurslardan oqilona foydalangan holda aeroponik usulda qishloq xo'jaligi mahsulotlarini yetishtirish bo'yicha olib borilayotgan ishlar ko'lami va sarhisobi bo'yicha o'z tavsiya va xulosalarimni bayon qilaman.
-
TOG' YONBAG'RI TUPROQLARINING UNUMDORLIGINI SAQLASH VA TIKLASH MUAMMOLARI
Mirxaydarova Gulmira Sultonovna, Suvanqulova Saida Shamsiddin qizi, Xushatova Shahlo Farhod qizi, Bo'riyeva Dilbar Xidir qizi
Maqolada tog' yonbag'ri lalmi bo'z tuproqlarning eroziya jarayonida kimyoviy va agrokimyoviy holatini, hamda tuproqning biologik faolligini o'zgarishi to'g'risida ma'lumotlar keltirilgan. Lalmi bo'z tuproqlarda gumusning tuproq unumdorligidagi ahamiyati, shuningdek, gumus miqdorini …