TOG' YONBAG'RI TUPROQLARINING UNUMDORLIGINI SAQLASH VA TIKLASH MUAMMOLARI
Abstract
Maqolada tog' yonbag'ri lalmi bo'z tuproqlarning eroziya jarayonida kimyoviy va agrokimyoviy holatini, hamda tuproqning biologik faolligini o'zgarishi to'g'risida ma'lumotlar keltirilgan. Lalmi bo'z tuproqlarda gumusning tuproq unumdorligidagi ahamiyati, shuningdek, gumus miqdorini eroziya jarayonida kamayishi va eroziyaga qarshi tadbirlarning o'tkazilishida tiklanishi kabi ma'lumotlar yoritilgan. Lalmi bo'z tuproqlari profili bo'ylab gumusni bir tekis taqsimlanmagani, va gumus miqdori qiyaliklarning ekspozitsiyasiga xam bog'liqligi jadvalda keltirilgan. Shuningdek, gumus miqdoriga bog'liq xolda tuproqning fizik xossalarini o'zgarishi kabi ma'lumotlar berilgan.
Keywords: lalmi tuproqlar, tuproq unumdorligi, kimyoviy va agrokimyoviy xossalari, gumus, eroziya jarayoni, qiyalik ekspozitsiyasi
Аннотация
В стате представлены сведения об изменении химического и агрохимического состояния богарных сероземов горных склонов, а также биологической активности почвы. Освещены сведения о значении гумуса в плодородии почв в богарных сероземах, а также о снижении содержания гумуса при эрозии и его восстановлении при противоерозионных мероприятиях. В таблитсе показано, что гумус распределен по профилю богарных сероземов неравномерно, а количество гумуса зависит также от экспозитсии склонов. Также приведены сведения об изменении физических свойств почвы в зависимости от количества гумуса.
Ключевые слова: богарные сероземы, плодородие почв, химические и агрохимические свойства, гумус, процесс эрозии, экспозиция склонов