Search articles
The search covers author names, article titles, keywords and abstracts — in all three languages.
-
TSIKADOVYE SEMEYSTVA CICADELLIDAE VREDITELI KUL'TURNYKH RASTENIY V FERGANSKOĬ DOLINE
А.Г.Кожевникова
-
PARAZITY TSIKAD SEMEYSTVA CICADELLIDAE
А.Г.Кожевникова
-
Т.ТОРЕНИЯЗОВ. Қорақалпоғистон шароитида шафтолида ривожланадиган ширалар турларининг биоэкологияси ва уларга қарши кураш чора-тадбирлари
ҚОРАҚАЛПОҒИСТОН ШАРОИТИДА ШАФТОЛИДА, РИВОЖЛАНАДИГАН ШИРАЛАР ТУРЛАРИНИНГ, БИОЭКОЛОГИЯСИ ВА УЛАРГА ҚАРШИ КУРАШ, ЧОРА-ТАДБИРЛАРИ, Е.Торениязов Т., Қорақалпоғистон қишлоқ хўжалиги ва агротехнологиялар институти., биоэкологик ривожланиши ва ташқи муҳит омилларига боғлиқ кураш тадбирларини олиб бориш бўйича ўтказилаётган, тадқиқотлар натижалари киритилган., энтомофаглар, самарадорлик., на персике и осуществления защитных мероприятий против них в зависимости от внешних факторов условиях, Каракалпакстана., эффективность., Кириш. Сўнгги йилларда Ўзбекистон вилоятлари син-, гари Қорақалпоғистон агробиоценозида мева дарахтлари, турларини экиш ва биринчи навбатда аҳолини тоза мева, маҳсулотлари билан таъминлаш масаласи бўйича катта, ишлар бошланган. Ҳудуд шароитида экилиб ҳосил олинаёт-, ган мева дарахтларининг уруғлиларга мансуб олма (Malus, domestica Borkh.), нок (Pyrus communis L.) данаклилардан, ўрик (Armeniaca vulgaris Lam.), олхўри (Prunus domestica, L.), олча (Cerasus vulgaris.) , шафтоли (Persica vulgaris Mill.), мева дарахти кўп йиллардан буён экилиб келинаётган тур, ҳисобида асосий майдонларга жойлаштирилган. Мазкур тур, биотопидаги қулай бўлган абиотик ва биотик омиллар таъси-, ридан дарахтларда биоценознинг кўпгина зараркунандалари, ривожланиб, ҳосилнинг меъёри ва сифатига салбий таъсир, этиши ҳисобга олинган [1, 5]., Мавжуд муаммоларнинг мева боғлари турларида сўнгги, йиллари ортиб бориши, жумладан шафтоли дарахтларида, шираларнинг кўплаган турлари тарқалиб зарар келтириши, туфайли ҳосилнинг кескин камайиши ҳисобга олинмоқда., Шафтоли дарахти биоэкологиясига хос хусусиятларидан, бири, ташқи ноқулай омилларга бардошлилиги нисбатан паст, бўлиб,иссиқ- совуқни тез сезади. Дарахтда барглар чиқиши, билан шираларнинг турлари пайдо бўлиб, озиқланишни, бошлаганда барглар бужмайиб, фотосинтез хусусиятларини, йўқотиши, ҳосили камайиб кетиши исботланган. Муаммони, бартараф этишнинг асосий йўли мева дарахтларида пай-, до бўлган зараркунандаларга қарши кураш тадбирларини, ташкиллаштиришдан иборатдир. Сўнгги йиллари шафтоли, дарахтларида кенг тарқалиб зарар келтираётган ширалар, турларини аниқлаб, ривожланиш биоэкологияси ва дина-, микасининг ташқи муҳит омилларига тўғридан-тўғри боғлиқ, эканлигини назарда тутиш, офатга қарши кураш олиб бориш, бўйича тадқиқотлар олиб борилмоқда., Тадқиқот материаллари ва услуби. Шафтоли дарахт-, ларида учрайдиган ширалар турлари, ривожланиш био-, келтирадиган зарари В.И.Танский [4] усуллари ёрдамида, ўрганилди. Шираларга қарши кураш тадбирлари Ш.Т.Хўжаев, [7] услуби асосида бажарилиб, биологик самарадорлиги Аб-, бот формуласи асосида аниқланди. Тадқиқотлар натижалари, дисперсион таҳлил қилиниб, математик статистик ишлов, бериш Б.А.Доспехов [3] услуби асосида бажарилди., Натижалар ва мунозара. Қорақалпоғистон агробиоценози, мевали боғлар биотопларидаги дарахтлар турлари бир хил, эмаслиги ва жойлашган биотопларида бир нечта турлари, экилганлиги аниқланди. Республикамизнинг шимолий туман-, лари шароитида олиб борилган тадқиқотлар давомида барпо, этилган махсус мева боғларидан 18,3 донасининг 10,5 дона, ва олча эканлиги аниқланди. Мазкур мева дарахтлари канал, ва йўл бўйларида, томорқаларда экиладиганлиги ҳисобга, олинди. Ушбу жойларда мавжуд данаклилар турларидан, турлари экилганлиги қайд этилди. Кўриниб турганидек, дана-, клилар турларига мансуб мева дарахтларининг асосий тури, ўрик ҳисобланса, сони бўйича шафтоли иккинчи ўриндадир., Шафтоли дарахтлари жойлашган биотопларнинг вужудга
-
А.ХАСАНОВ, З.ЮЛДАШОВА, Б.ХАСАНОВ. Болезни паслёновых культур, вызываемые крупноспоровыми видами рода Alternaria в Узбекистане и других странах мира
БОЛЕЗНИ ПАСЛЁНОВЫХ КУЛЬТУР, ВЫЗЫВАЕМЫЕ, КРУПНОСПОРОВЫМИ ВИДАМИ РОДА ALTERNARIA, В УЗБЕКИСТАНЕ И ДРУГИХ СТРАНАХ МИРА, Хасанов Анвар Батырович, эксперт по защите растений, Юлдашова Зебо Зухрабовна, ассистент, ТашГАУ., A. solani, A. grandis, A. linariae и A. protenta – бу экинларда аҳамияти катта бўлган эрта қуруқ чириш (ЭҚЧ) касаллигини, қўзғатади. Ҳар хил мамлакатларда ЭҚЧ туфайли энг кўп йўқотиладиган ҳосил миқдори картошкада 20-50% ва, помидорда 78-79% га етади. Бу турлардан айримлари бошқа итузумдош ўсимликларни – бақлажон, қалампир, ёввойи, турлар ва бошқа оилалар турларини ҳам зарарлаши мумкин. Alternaria.туркумининг қолган ~14 тур итузумдош экинларда, итузумдош экинлардан помидор ва картошкада A. solani ёки туркумнинг бошқа бирор каттаспорали тури учраши, ҳақида ишончли хабарлар мавжуд эмас, қўзғатувчи, Alternaria, каттаспорали турлар., возбудителями ранней сухой гнили (РСГ) являются 4 – A. solani, A. grandis, A. linariae и A. protenta. Наибольшие потери, урожая от РСГ в разных странах на картофеле достигают 20-50%, а на томате – 78-79%. Отдельные из этих видов, некоторые из них не являются валидными таксонами. В Узбекистане о нахождении A. solani или других крупноспоровых, видов этого рода на паслёновых культурах (томате и картофеле) нет достоверных сведений, Alternaria, крупноспоровые виды., Введение. Возбудителями альтернариозов расте-, ний, в том числе с.-х. культур из семейства Паслёновые, (Solanaceae), являются грибы рода Alternaria. В настоя-, щее время род Alternaria входит в Царство Fungi, филум, семейство Pleosporaceae., Современная таксономия рода Alternaria, список 387, описанных валидных видов, входящих в состав 27 секций, списки их синонимов, перечни incertae sedis таксонов с не-, ясным или сомнительным таксономическим положением, методы идентификации видов этого рода приведены в, литературе (Simmons, 2007; Хасанов и др., 2019). Многие, виды рода являются сапрофитами, другие – возбудителями, серьёзных болезней культурных растений, третьи – слабыми, патогенами, заселяющими стареющие ткани ослабленных, растений, подвергнутых различным стресс-факторам. Сре-, ди представителей рода есть также эндофиты растений, (Ганнибал, 2011)., В роде Alternaria выделяют крупноспоровые (длина спор, 60-100 мкм) и мелкоспоровые (длина спор меньше 60 мкм), виды (Ганнибал, 2004; Simmons, 2007). В данном обзоре при-, водится информация о крупноспоровых видах рода Alternaria, вызывающих болезни культурных растений из семейства, Паслёновые (Solanaceae)., Экономическое значение. Альтернариоз является вторым, после фитофтороза самым важным заболеванием паслёно-, вых культур, в частности, картофеля и томата. Он встречается, во многих регионах, где возделывают эти культуры. Болезнь, имеет важное экономическое значение, особенно в регионах, с тёплым, влажным климатом. Наиболее важным альтерна-, риозом паслёновых культур являются ранняя сухая гниль, (РСГ), вызываемые крупноспоровыми видами рода Alternaria, и бурая пятнистость листьев (БПЛ), возбудителями которых, являются мелкоспоровые виды этого рода., В регионах, где альтернариоз встречается часто, РСГ вы-, зывает значительные потери урожая клубней восприимчивых
-
A.RAHIMOVA. Trixogramma turlarining rivojlanishiga fotoperiodizmning ta’siri
A.RAHIMOVA
-
Xashaki qovoq va uning chorvachilikdagi ahamiyati
Umurzoqova Umida Elmurod qizi, Berdimuratov Elyor Xayrullayevich
Maqolada xashaki qovoqning sistematikasi, tarqalishi va biologik xususiyatlari va uning chovachilikdagi ahamiyati to'g'risida ma'lumotlar berilgan. Xashaki qovoqning oziqaviylik qiymati va chorva hayvonlari uchun oziqa sifatida foydalanish samaradorligi yoritilgan.
-
ISSIQXONA ZARARKUNANDALARINING TUR TARKIBI, TARQALISHI HAMDA ISSIQXONADA KELTIRADIGAN ZARARI VA ULARGA QARSHI ISTIQBOLLI KURASH USULLARI
To'xtasinova Mohinurxon Oybekjon qizi, Axmedova Mexriniso G'ayrat qizi, Turaboeva Dilobar O'rinboy qizi, Nuralieva Dilnoza Samadullaevna
Ушбу мақолада иссиқхона зараркунандаларининг тур таркиби, тарқалиши ҳамда иссиқхонада ўсимликларга келтирадиган зарари ва уларга қарши истиқболли кураш усуллари бўйича олиб борилган тадқиқот натижалари келтирилган.
-
LOCUSTS - TRANSBOUNDARY PESTS, LOCUST CONTROL IN UZBEKISTAN
O'razova Firuza, Ablazova Mohichekhra Mirakbarovna, Jananova Rano
The article presents materials on gregarious locusts in Uzbekistan. Malicious properties and outbreaks of widespread species.
-
ИННОВАЦИОННЫЕ ИССЛЕДОВАНИЯ И ПЕРСПЕКТИВЫ ИХ ИСПОЛЬЗОВАНИЯ ПРОТИВ ЦИКАДИД В УСЛОВИЯХ УЗБЕКИСТАНА
А.Г.Кожевникова
В статье представлены материалы работы, проведенной в Узбекистане, по инновационным исследованиям цикадид семейства Cicadidae. Исследования показали, на территории Узбекистана встречаются три вида из рода Cicadatra: Cicadatra querula (Pall.), Cicadatra alhageos …
-
КОЛЬРАБИ КАРАМ НАВЛАРИ ҚИММАТЛИ ХЎЖАЛИК БЕЛГИЛАРИГА УЛАРНИ ЭКИШ СХЕМАЛАРИНИНГ ТАЪСИРИ
Якубова Дилафруз Муродовна, Иркинова Дилдора Шавкат қизи
-
Манзарали ва бута ўсимликлари агробиоценозида учрайдиган зараркунандаларнинг тур таркиби ва учраш даражаси
Хўжаев Шомил Турсунович, Бойжигитов Фозил Мухаммадиевич, Нуржобов Аббос Уткирович
Ушбу мақолада манзарали ва бута ўсимликларидан: фотиния, лаврбаргли калина, қоя арчаси (скайрот) ҳамда магнолия ўсимликлари агробиоценозида учрайдиган зараркунандаларнинг тур таркиби ва учраш даражаси тўғрисида маълумотлар келтирилган.
-
Данак мевали кўчатлар агробиоценозида учрайдиган зараркунандаларнинг тур таркиби ва учраш даражаси
Акромов Бахтияр Акмалович, Нуржобов Акбар Ўткир ўғли
Ушбу мақолада данак мевали кўчатлардан: гилос, шафтоли, ўрик ҳамда олхўри ўсимликлари агробиоценозида учрайдиган зараркунандаларнинг тур таркиби ва учраш даражаси тўғрисида маълумотлар келтирилган.
-
Помидор экинида кузги тунлам тухумларига қарши (Triсhogramma chilonis) ни қўллаш
У.ТАШПУЛАТОВ
-
O‘zbekiston Respublikasi agrosenozlarida va tabiiy ekotizimlarida uchraydigan entomofag so‘qir (hemiptera) qandalalari ba’zi turlarining qisqacha tavsifi
A.BALTABAYEV, O.ERGASHEVA, E.MURADOVA, M.ARSLONOVA
Olib borgan tadqiqotlarimiz natijasiga ko‘ra so‘qir (Miridae, Antocoridae, Nabidae) qandalalarning ento- mofag turlari Qaraqolpog‘iston, Xorazm, Buxoro, Navoyi, Samarqand, Jizzax, Sirdaryo va Toshkent viloyatlari g‘o‘za, beda, poliz, sabzavot, olmazor agrotsenozlarida va …
-
Карам агробиоценозида Pieridae оила вакиллари ривожланишини бошқаришда агротехник тадбирларнинг таъсири
Л.АБДУВОСИҚОВА
-
Ерёнғоқ биотипидаги зарарли ҳашаротларни аниқлаш усулларини дала шароитида қўллашнинг аҳамияти
А.CАТТОРОВ
Ушбу мақолада чамалаб аниқлаш усулларидан фойдаланиб амалиётда Сурхондарё минтақаси шароитида такрорий экин сифатида экилаётган ерёнғоқ экинида учрайдигин зараркунанда ҳашаротларнинг мавжудлигини, тур таркибини ва тарқалишини ўрганиш бўйича олиб борилган тадқиқот натижалари …
-
Сурхондарё вилояти шароитида ғўза ўсимлигида трипснинг ривожланиши
М.ХЎЖАЕВ, А.САТТАРОВ, Р.ХАЛИМОВ
С целью четкого понимания изменений в распространении и плотности трипсов в тонких и средних волокнах культурных видов хлопчатника G. Barbadenze и G. Hirzitum, а также сорта Xinluzao-52, завезенного из Китая, …
-
Қорақалпоғистон агробиоценози шароитида дуккакли ва мойли экинлар биотопидаги зараркунандаларнинг тур таркиби
А.ЖАНДАУЛЕТОВ, Е.ТОРЕНИЯЗОВ
Мақолада Қорақалпоғистон шароитида агробиоценозларда экилаётган дуккакли ва мойли экинлар турлари далаларида тарқалган зараркунандалар тур таркибини аниқлаш, келтирадиган зарар мезонини белгилаш бўйича олиб борилган илмий тадқиқотлар натижалари келтирилган.
-
Ш.ЭСАНБАЕВ, Р.ЖУМАЕВ. Численность вредителей садового агробиоценоза горных регионов
Эсанбаев Шамси, Жумаев Расул
-
З.МАТЯКУБОВА, Ш.РИЗАЕВ. Қорақалпоғистоннинг турли даражада шўрланган суғориладиган ерларида тарқалган бегона ўтлар ва уларни аниқлаш натижалари
Матякубова Зубайда Рустамбаевна, Ризаев Шухрат Худойбердиевич