Search articles
The search covers author names, article titles, keywords and abstracts — in all three languages.
-
ВИДЫ ПРИМАНОЧНЫХ КУЛЬТУР И РЕКОМЕНДАЦИИ ИХ ПРИМЕНЕНИЯ К ОТДЕЛЬНЫМ КУЛЬТУРАМ
Норова Малика, Худойкулов Аъзамжон Мирзокулович, Газиева Дилноза Комилжоновна
-
BIOLOGIK DEHQONCHILIKDA G'O'ZA ZARARKUNANDALARI MIQDORINI BOSHQARISH
Boltayev Botir Safarovich
Maqolada g'o'zadan organik paxta yetishtirish sharoitida zararkunandalar miqdorini boshqarish muammolari yoritilgan
-
OMBOR ZARARKUNADALARI BIOEKOLOGIYASI VA ULARGA QARSHI KURASH CHORALARINI TAKOMILLASHTIRISH
Boltayev Botir Safarovich, Irgasheva Nilufar Rixsimovna, Mahmudova Saida Shavkatovna
Ushbu maqolada omborxona mahsulotlariga zarar keltiruvchi zararkunandalar, ularning bioekologiyasi, harorat va oziqaning ta'siri hamda kurash choralari keltirangan
-
G'O'ZA MAYDONLARIDA KUZGI TUNLAM ZARARKUNANDASI UCHUN FEROMON TUTQICHLARNING SAMARADORLIGI
Mambetnazarov Asan Bisenbayevich, Nurmuxamedov Dilmurod Nabiyevich, Xamidullayev Toxir Xamidulla o'g'li
Maqolada g'o'zani asosiy zararkunandalaridan biri hisoblangan kuzgi tunlam zararkunandasi uchun mo'ljallangan feromon tutqichning sinov natijalari keltirangan
-
SOYA O'SIMLIGINI ZARARKUNANDALARI VA ULAR MIQDORINI BOSHQARISH
Tuyg'unov Nodir Bolibekovich, Otamirzayev Nodirbek G'ofirjonovich, Ibragimov Feliks Yuldashovich
Ushbu maqolada soya zararkunandalaridan o'rgimchakkana (Tetranychus urticae Koch) trips, (Thips tabaci LIND) ning tarqalishi, zarari, bioekologiyasi keltirangan va ularga qarshi kurashning turli usullari yorit ilgan
-
SOVERSHENSTVOVANIE KOMPLEKSNOĬ RABOTY PO POVYSHENIYU UROZHAYNOSTI KUKURUZY S PRIMENENIEM INNOVATSIONNYKH TEKHNOLOGIĬ
К.КУЛАНБАЙ, А.АКМУЛЛАЕВА, Г.БАЯДИЛОВА
-
A. OZIQ-OVQAT XAVFSIZLIGI VA QISHLOQ XO‘JALIGI EKINLARIDAN YUQORI SIFATLI, EKOLOGIK TOZA MAHSULOTLAR YETISHTIRISHDA O‘SIMLIKLARNI ZARARLI ORGANIZMLARDAN UYG‘UNLASHGAN HIMOYA QILISH TIZIMINING SAMARADORLIGINI OSHIRISHDA INNOVATSION TEXNOLOGIYALARNING O‘RNI A.QO‘CHQOROV. O‘simliklarning zararli organizmlariga qarshi uyg‘unlashgan kurash tizimiga innovatsion yondashuvlar - zamonaviy davr taqozosidir
A. OZIQ-OVQAT, A.QO‘CHQOROV
-
М.ХОЛДОРОВ, С.МАМАТОВ, С.АЛИМУХАМЕДОВ. Нано ва микро- заррачалар қўллашнинг помидорда илдиз чириш касаллигига самарали таъсири
НАНО ВА МИКРО- ЗАРРАЧАЛАР ҚЎЛЛАШНИНГ, ПОМИДОРДА ИЛДИЗ ЧИРИШ КАСАЛЛИГИГА, САМАРАЛИ ТАЪСИРИ, М.У.Холдоров, СПЭ ва КИТИ, С.К.Маматов, ЎК ва ҲИТИ, С.С. Алимухамедов, СПЭ ва КИТИ., илдиз чириш касаллигининг ривожланишига таъсири ўрганилган. Олинган натижага кўра, помидорда нано ва, микрозаррачалар: MnO2, Fe2O3 ва SiO2 + MnO2 + Fe2O3 қўлланилганда уруғнинг униб чиқишига самарали (94-97%), таъсир этиб, илдиз чириш касаллиги билан зарарланиш 50-60%га камайиши кузатилди., гнилей томатов. Согласно полученным результатам, при обработке семян нано- и микрочастицами: MnO2, Fe2O3 и, SiO2 + MnO2 + Fe2O3 они оказали эффективное воздействие на всхожесть семян (94-97%), а также поражаемость, корневой гнилью снижалась на 50-60 %., Кириш. Республикамиз қишлоқ хўжалик экинлари етиш-, тириш учун тупроқ-иқлим шароити қулай ҳисобланиши, билан бир қаторда мамлакатимиз иқтисодиётининг устувор, йўналишларидан биридир.. Қишлоқ хўжалиги аҳолини за-, рур озиқ-овқат маҳсулотлари билан ҳамда саноатни турли, соҳаларини эса хом ашё билан таъминлайди. Ўзбекистон, Республикаси Президентининг 2017 йил 7 ноябрда қабул, ли экинлар шунингдек қуритилган сабзовот ва меваларнинг, маҳаллий экспорт қилувчиларни қўллаб-қувватлаш бўйича, қўшимча чора-тадбирлар тўғрисида” фармони қабул қилинди., Фармонда ташқи иқтисодий фаолиятни янада либераллашти-, риш, экспорт қилинадиган янги мева-сабзавот маҳсулотлари, завот ва меваларнинг ҳажмини кўпайтириш ва турларини, кенгайтириш учун қулай шарт-шароит яратиш, маҳаллий, маҳсулотларнинг жаҳон бозорларида рақобатбардошлигини, оширишга катта эътибор қаратилди ҳамда имтиёзлар бе-, рилди., Аҳолини эҳтиёжи учун талаб қилинадиган тўйимли, юқори, сифатли озиқ-овқат маҳсулотлари таъминотини яхшилашда, помидор экини ҳам муҳим ўрин эгаллайди.Помидордан, сифатли маҳсулотлар олишда уларни касалликлардан, ҳимоя қилиш чораларини ўз вақтида ишлаб муҳим ахами-, ятга эга. Сўнги йилларда помидор экинида илдиз чириш, фузариоз, ун-шудринг, ҳамда алтернариоз касалликлари, кенг тарқалиб, ҳосилга катта зарар етказмоқда. Ушбу, касалликларга қарши курашда фақат кимёвий воситалар, қўлланиб келинмоқда.Бу эса ўз навбатида маҳсулотнинг, сифати бузилишига олиб келади ва экологик тоза маҳсулот, етиштириш талабларига мутлақо жавоб бермайди. Шу, билан биргаликда тупроқда ва атроф-муҳитда меъёри-, дан кўп кимёвий воситаларнинг қўлланиши натижасида, тупроқнинг органик қисмида биологик жараён бузилиб, тупроқ унумдорлигига салбий таъсир кўрсатиб,уни йилдан, йилга бузилишига олиб келади. Тупроқдаги микроорганизм-, ларнинг миқдори ва фаоллигини ошириш мақсадида орга-, ник ўғит сифатида ўсимликлар нано ва микрозаррачалар, озиқлантирилмоқда [3]., Айрим адабиётларда [2] келтирилишича, ўсимликнинг, ўсув даврида кечаётган турли биокимёвий жараёнларда, нано ва микрозаррачалар асосий вазифани бажаради., Ўсимликлар учун нано ва микрозаррачалар физиологик, роли шундаки, у оксидланиш–қайтарилиш реакцияларида, ва фотосинтез жараёнида иштирок этади, ноқулай ташқи, муҳит омилларига чидамлигини оширади, атмосфера азоти, фиксацияси учун туганак бактерияларга зарур озиқа яратиб, қўшимча ҳосил олишга имкон яратади., Бугунги кунда кремний диоксиди (SiO2), темир, марга-, нец ва бошқа элементларнинг нано ва микрозаррачалари, кукунларини олиш учун экспериментал қурилма яратилган, бўлиб, нисбатан оддий ва иқтисодий жиҳатдан самарали усул, асосида нано ва микрозаррачаларни синтез қилиш амалга
-
A.ХОЛЛИЕВ. Дон-дуккакли экинларнинг зараркунандаларига қарши уйғунлашган ҳимоя қилиш тизими
A.ХОЛЛИЕВ
-
Т.ТОРЕНИЯЗОВ. Қорақалпоғистон шароитида шафтолида ривожланадиган ширалар турларининг биоэкологияси ва уларга қарши кураш чора-тадбирлари
ҚОРАҚАЛПОҒИСТОН ШАРОИТИДА ШАФТОЛИДА, РИВОЖЛАНАДИГАН ШИРАЛАР ТУРЛАРИНИНГ, БИОЭКОЛОГИЯСИ ВА УЛАРГА ҚАРШИ КУРАШ, ЧОРА-ТАДБИРЛАРИ, Е.Торениязов Т., Қорақалпоғистон қишлоқ хўжалиги ва агротехнологиялар институти., биоэкологик ривожланиши ва ташқи муҳит омилларига боғлиқ кураш тадбирларини олиб бориш бўйича ўтказилаётган, тадқиқотлар натижалари киритилган., энтомофаглар, самарадорлик., на персике и осуществления защитных мероприятий против них в зависимости от внешних факторов условиях, Каракалпакстана., эффективность., Кириш. Сўнгги йилларда Ўзбекистон вилоятлари син-, гари Қорақалпоғистон агробиоценозида мева дарахтлари, турларини экиш ва биринчи навбатда аҳолини тоза мева, маҳсулотлари билан таъминлаш масаласи бўйича катта, ишлар бошланган. Ҳудуд шароитида экилиб ҳосил олинаёт-, ган мева дарахтларининг уруғлиларга мансуб олма (Malus, domestica Borkh.), нок (Pyrus communis L.) данаклилардан, ўрик (Armeniaca vulgaris Lam.), олхўри (Prunus domestica, L.), олча (Cerasus vulgaris.) , шафтоли (Persica vulgaris Mill.), мева дарахти кўп йиллардан буён экилиб келинаётган тур, ҳисобида асосий майдонларга жойлаштирилган. Мазкур тур, биотопидаги қулай бўлган абиотик ва биотик омиллар таъси-, ридан дарахтларда биоценознинг кўпгина зараркунандалари, ривожланиб, ҳосилнинг меъёри ва сифатига салбий таъсир, этиши ҳисобга олинган [1, 5]., Мавжуд муаммоларнинг мева боғлари турларида сўнгги, йиллари ортиб бориши, жумладан шафтоли дарахтларида, шираларнинг кўплаган турлари тарқалиб зарар келтириши, туфайли ҳосилнинг кескин камайиши ҳисобга олинмоқда., Шафтоли дарахти биоэкологиясига хос хусусиятларидан, бири, ташқи ноқулай омилларга бардошлилиги нисбатан паст, бўлиб,иссиқ- совуқни тез сезади. Дарахтда барглар чиқиши, билан шираларнинг турлари пайдо бўлиб, озиқланишни, бошлаганда барглар бужмайиб, фотосинтез хусусиятларини, йўқотиши, ҳосили камайиб кетиши исботланган. Муаммони, бартараф этишнинг асосий йўли мева дарахтларида пай-, до бўлган зараркунандаларга қарши кураш тадбирларини, ташкиллаштиришдан иборатдир. Сўнгги йиллари шафтоли, дарахтларида кенг тарқалиб зарар келтираётган ширалар, турларини аниқлаб, ривожланиш биоэкологияси ва дина-, микасининг ташқи муҳит омилларига тўғридан-тўғри боғлиқ, эканлигини назарда тутиш, офатга қарши кураш олиб бориш, бўйича тадқиқотлар олиб борилмоқда., Тадқиқот материаллари ва услуби. Шафтоли дарахт-, ларида учрайдиган ширалар турлари, ривожланиш био-, келтирадиган зарари В.И.Танский [4] усуллари ёрдамида, ўрганилди. Шираларга қарши кураш тадбирлари Ш.Т.Хўжаев, [7] услуби асосида бажарилиб, биологик самарадорлиги Аб-, бот формуласи асосида аниқланди. Тадқиқотлар натижалари, дисперсион таҳлил қилиниб, математик статистик ишлов, бериш Б.А.Доспехов [3] услуби асосида бажарилди., Натижалар ва мунозара. Қорақалпоғистон агробиоценози, мевали боғлар биотопларидаги дарахтлар турлари бир хил, эмаслиги ва жойлашган биотопларида бир нечта турлари, экилганлиги аниқланди. Республикамизнинг шимолий туман-, лари шароитида олиб борилган тадқиқотлар давомида барпо, этилган махсус мева боғларидан 18,3 донасининг 10,5 дона, ва олча эканлиги аниқланди. Мазкур мева дарахтлари канал, ва йўл бўйларида, томорқаларда экиладиганлиги ҳисобга, олинди. Ушбу жойларда мавжуд данаклилар турларидан, турлари экилганлиги қайд этилди. Кўриниб турганидек, дана-, клилар турларига мансуб мева дарахтларининг асосий тури, ўрик ҳисобланса, сони бўйича шафтоли иккинчи ўриндадир., Шафтоли дарахтлари жойлашган биотопларнинг вужудга
-
А.ХАСАНОВ, З.ЮЛДАШОВА, Б.ХАСАНОВ. Болезни паслёновых культур, вызываемые крупноспоровыми видами рода Alternaria в Узбекистане и других странах мира
БОЛЕЗНИ ПАСЛЁНОВЫХ КУЛЬТУР, ВЫЗЫВАЕМЫЕ, КРУПНОСПОРОВЫМИ ВИДАМИ РОДА ALTERNARIA, В УЗБЕКИСТАНЕ И ДРУГИХ СТРАНАХ МИРА, Хасанов Анвар Батырович, эксперт по защите растений, Юлдашова Зебо Зухрабовна, ассистент, ТашГАУ., A. solani, A. grandis, A. linariae и A. protenta – бу экинларда аҳамияти катта бўлган эрта қуруқ чириш (ЭҚЧ) касаллигини, қўзғатади. Ҳар хил мамлакатларда ЭҚЧ туфайли энг кўп йўқотиладиган ҳосил миқдори картошкада 20-50% ва, помидорда 78-79% га етади. Бу турлардан айримлари бошқа итузумдош ўсимликларни – бақлажон, қалампир, ёввойи, турлар ва бошқа оилалар турларини ҳам зарарлаши мумкин. Alternaria.туркумининг қолган ~14 тур итузумдош экинларда, итузумдош экинлардан помидор ва картошкада A. solani ёки туркумнинг бошқа бирор каттаспорали тури учраши, ҳақида ишончли хабарлар мавжуд эмас, қўзғатувчи, Alternaria, каттаспорали турлар., возбудителями ранней сухой гнили (РСГ) являются 4 – A. solani, A. grandis, A. linariae и A. protenta. Наибольшие потери, урожая от РСГ в разных странах на картофеле достигают 20-50%, а на томате – 78-79%. Отдельные из этих видов, некоторые из них не являются валидными таксонами. В Узбекистане о нахождении A. solani или других крупноспоровых, видов этого рода на паслёновых культурах (томате и картофеле) нет достоверных сведений, Alternaria, крупноспоровые виды., Введение. Возбудителями альтернариозов расте-, ний, в том числе с.-х. культур из семейства Паслёновые, (Solanaceae), являются грибы рода Alternaria. В настоя-, щее время род Alternaria входит в Царство Fungi, филум, семейство Pleosporaceae., Современная таксономия рода Alternaria, список 387, описанных валидных видов, входящих в состав 27 секций, списки их синонимов, перечни incertae sedis таксонов с не-, ясным или сомнительным таксономическим положением, методы идентификации видов этого рода приведены в, литературе (Simmons, 2007; Хасанов и др., 2019). Многие, виды рода являются сапрофитами, другие – возбудителями, серьёзных болезней культурных растений, третьи – слабыми, патогенами, заселяющими стареющие ткани ослабленных, растений, подвергнутых различным стресс-факторам. Сре-, ди представителей рода есть также эндофиты растений, (Ганнибал, 2011)., В роде Alternaria выделяют крупноспоровые (длина спор, 60-100 мкм) и мелкоспоровые (длина спор меньше 60 мкм), виды (Ганнибал, 2004; Simmons, 2007). В данном обзоре при-, водится информация о крупноспоровых видах рода Alternaria, вызывающих болезни культурных растений из семейства, Паслёновые (Solanaceae)., Экономическое значение. Альтернариоз является вторым, после фитофтороза самым важным заболеванием паслёно-, вых культур, в частности, картофеля и томата. Он встречается, во многих регионах, где возделывают эти культуры. Болезнь, имеет важное экономическое значение, особенно в регионах, с тёплым, влажным климатом. Наиболее важным альтерна-, риозом паслёновых культур являются ранняя сухая гниль, (РСГ), вызываемые крупноспоровыми видами рода Alternaria, и бурая пятнистость листьев (БПЛ), возбудителями которых, являются мелкоспоровые виды этого рода., В регионах, где альтернариоз встречается часто, РСГ вы-, зывает значительные потери урожая клубней восприимчивых
-
A.QO‘CHQOROV, B.QO‘CHQOROV. Surxondaryo viloyati sharoitida g‘o‘zada o‘rgimchakkananing zarari va unga qarshi kimyoviy kurash chorasining samaradorligi
A.QO‘CHQOROV, B.QO‘CHQOROV
-
N.ESHPULATOV, Y.XAMIDOV. Issiqxonada yetishtiriladigan pomidorlarni zararkunandalardan himoya qilish elektrotexnologiyasi
N.ESHPULATOV, Y.XAMIDOV
-
ИНГИЧКА ТОЛАЛИ ҒЎЗА НИҲОЛЛАРИДА ҚОРА ИЛДИЗ ЧИРИШ КАСАЛЛИГИ
Донабаев Абдумурод Бердиевич, Абдурахимов Нурали Нормаматович
-
Ozuqabop kuzgi bug'doy maysalarining о'sishi va rivojlanishiga mineral о'g'itlar me'yorlari va muddatlarining ta'siri
Bobomurotova Moxira Ishmurod qizi
Qashqadaryoning bо'z-о'tloqi tuproqlari sharoitida kuzgi bug'doydan yuqori va sifatli don hosili olish uchun mineral о'g'itlarni N180, P126, K90 kg/ga meyorda, fosforli va kaliyni shudgor oldidan qо'llash kerakligi aniqlangan.
-
Anjir yetishtirish texnologiyasi va navlari
Abdullayeva Sitora
Respublikamiz iqlim sharoitida anjir yetishtirish texnologiyasi va shifobaxshlik xususiyatlari hamda mahalliy sharoitda ekishga tavsiya etilgan navlari Yangi anjirzorlar barpo etish, ko'chatlar ekish va parvarishlash bo'yicha agrotexnik tadbirlarning o'z vaqtida, sifatli …
-
Dukkakli-don ekinlarining o'sish va rivojlanishiga ko'chat sonining ta'siri
Namazov Fazilddin Bahromovich, Tursunov Avazbek Abdulvoxidovich
-
Turli tuproq-iqlim sharoitlarida yetishtirilgan kuzgi bug'doy navlari о'rim muddatlarining donning texnologik ko'rsatkichlariga ta'siri
Ishankulova Gavxar Norkulovna, Axmatova Gulinurxon Shuhratovna
-
Sho'rlangan yerlarda organo-mineral kompostlarning tuproq suv o'tkazuvchanligiga ta'siri
Zinatdinov Kamalatdiyin Mnajatdin uli, Ismailov Uzaqbay Embergenovich
Maqolada sho'rlangan yerlarda organo-mineral kompost, go'ng va mineral o'g'itlar qo'llanilganda tuproqning meliorativ holatiga ijobiy ta'siri aniqlanib, uning suv-fizik va agrokimyoviy xususiyatlarini yaxshilashi kuzatildi.
-
Soyaning ekish va o'g'itlash me'yorlarining hosildorlik va uni yig'ib olishga ta'siri
Lukov Mamadali Kudratovich, Shamanov Abdurozok Panjiyevich
Ushbu maqolada soyaning ekish me'yorlari 60 kg. dan 75 kg. va 90 kg/ga va azotli o'g'itlarni me'yori 50 kg.dan 80 va 110kg/ga oshirib qo'llash tufayli o'simlik boyiga yaxshi o'sadi, poyadagi …