IQLIM O‘ZGARISHI SHAROITIDA TOSHKENT SHAHRINING MIRZO ULUG‘BEK VA YANGIHAYOT TUMANLARIDA YASHIL QOPLAMA DINAMIKASINI NDVI ASOSIDA BAHOLASH

Annotatsiya

Ushbu maqolada iqlim o‘zgarishi va urbanizatsiya jarayonlari sharoitida Toshkent shahrining Mirzo Ulug‘bek hamda Yangihayot tumanlarida yashil qoplama dinamikasi NDVI ko‘rsatkichi asosida baholandi. NDVI masofadan zondlash tadqiqotlarida o‘simlik qoplami holati, zichligi va fazoviy taqsimotini aniqlashda keng qo‘llaniladigan vegetatsion indeks hisoblanadi [1,2]. Tadqiqotda 2020, 2022 va 2024-yillarga oid Sentinel-2 kosmik suratlari hamda GIS texnologiyalaridan foydalanildi, chunki Sentinel-2 ma’lumotlari 10 metr fazoviy aniqlikka ega bo‘lib, shahar hududlarida yashil qoplamani tumanlar kesimida baholash imkonini beradi [3]. Ilmiy adabiyotlarda yashil hududlar shahar mikroiqlimini tartibga solish, yer yuzasi haroratini pasaytirish va shahar issiqlik oroli ta’sirini yumshatishda muhim omil ekani ta’kidlanadi [4,5]. Tahlil natijalari Mirzo Ulug‘bek va Yangihayot tumanlarida yashil qoplama darajasi hududiy jihatdan notekis taqsimlanganini hamda 2020–2024-yillar davomida NDVI sinflari bo‘yicha sezilarli farqlar mavjudligini ko‘rsatdi. Olingan natijalar shahar yashil infratuzilmasini rejalashtirish, mavjud yashil hududlarni saqlash va iqlim o‘zgarishiga moslashuv choralarini ishlab chiqishda ilmiy-amaliy ahamiyatga ega.