Search articles
The search covers author names, article titles, keywords and abstracts — in all three languages.
-
М.ХОЛДОРОВ, С.МАМАТОВ, С.АЛИМУХАМЕДОВ. Нано ва микро- заррачалар қўллашнинг помидорда илдиз чириш касаллигига самарали таъсири
НАНО ВА МИКРО- ЗАРРАЧАЛАР ҚЎЛЛАШНИНГ, ПОМИДОРДА ИЛДИЗ ЧИРИШ КАСАЛЛИГИГА, САМАРАЛИ ТАЪСИРИ, М.У.Холдоров, СПЭ ва КИТИ, С.К.Маматов, ЎК ва ҲИТИ, С.С. Алимухамедов, СПЭ ва КИТИ., илдиз чириш касаллигининг ривожланишига таъсири ўрганилган. Олинган натижага кўра, помидорда нано ва, микрозаррачалар: MnO2, Fe2O3 ва SiO2 + MnO2 + Fe2O3 қўлланилганда уруғнинг униб чиқишига самарали (94-97%), таъсир этиб, илдиз чириш касаллиги билан зарарланиш 50-60%га камайиши кузатилди., гнилей томатов. Согласно полученным результатам, при обработке семян нано- и микрочастицами: MnO2, Fe2O3 и, SiO2 + MnO2 + Fe2O3 они оказали эффективное воздействие на всхожесть семян (94-97%), а также поражаемость, корневой гнилью снижалась на 50-60 %., Кириш. Республикамиз қишлоқ хўжалик экинлари етиш-, тириш учун тупроқ-иқлим шароити қулай ҳисобланиши, билан бир қаторда мамлакатимиз иқтисодиётининг устувор, йўналишларидан биридир.. Қишлоқ хўжалиги аҳолини за-, рур озиқ-овқат маҳсулотлари билан ҳамда саноатни турли, соҳаларини эса хом ашё билан таъминлайди. Ўзбекистон, Республикаси Президентининг 2017 йил 7 ноябрда қабул, ли экинлар шунингдек қуритилган сабзовот ва меваларнинг, маҳаллий экспорт қилувчиларни қўллаб-қувватлаш бўйича, қўшимча чора-тадбирлар тўғрисида” фармони қабул қилинди., Фармонда ташқи иқтисодий фаолиятни янада либераллашти-, риш, экспорт қилинадиган янги мева-сабзавот маҳсулотлари, завот ва меваларнинг ҳажмини кўпайтириш ва турларини, кенгайтириш учун қулай шарт-шароит яратиш, маҳаллий, маҳсулотларнинг жаҳон бозорларида рақобатбардошлигини, оширишга катта эътибор қаратилди ҳамда имтиёзлар бе-, рилди., Аҳолини эҳтиёжи учун талаб қилинадиган тўйимли, юқори, сифатли озиқ-овқат маҳсулотлари таъминотини яхшилашда, помидор экини ҳам муҳим ўрин эгаллайди.Помидордан, сифатли маҳсулотлар олишда уларни касалликлардан, ҳимоя қилиш чораларини ўз вақтида ишлаб муҳим ахами-, ятга эга. Сўнги йилларда помидор экинида илдиз чириш, фузариоз, ун-шудринг, ҳамда алтернариоз касалликлари, кенг тарқалиб, ҳосилга катта зарар етказмоқда. Ушбу, касалликларга қарши курашда фақат кимёвий воситалар, қўлланиб келинмоқда.Бу эса ўз навбатида маҳсулотнинг, сифати бузилишига олиб келади ва экологик тоза маҳсулот, етиштириш талабларига мутлақо жавоб бермайди. Шу, билан биргаликда тупроқда ва атроф-муҳитда меъёри-, дан кўп кимёвий воситаларнинг қўлланиши натижасида, тупроқнинг органик қисмида биологик жараён бузилиб, тупроқ унумдорлигига салбий таъсир кўрсатиб,уни йилдан, йилга бузилишига олиб келади. Тупроқдаги микроорганизм-, ларнинг миқдори ва фаоллигини ошириш мақсадида орга-, ник ўғит сифатида ўсимликлар нано ва микрозаррачалар, озиқлантирилмоқда [3]., Айрим адабиётларда [2] келтирилишича, ўсимликнинг, ўсув даврида кечаётган турли биокимёвий жараёнларда, нано ва микрозаррачалар асосий вазифани бажаради., Ўсимликлар учун нано ва микрозаррачалар физиологик, роли шундаки, у оксидланиш–қайтарилиш реакцияларида, ва фотосинтез жараёнида иштирок этади, ноқулай ташқи, муҳит омилларига чидамлигини оширади, атмосфера азоти, фиксацияси учун туганак бактерияларга зарур озиқа яратиб, қўшимча ҳосил олишга имкон яратади., Бугунги кунда кремний диоксиди (SiO2), темир, марга-, нец ва бошқа элементларнинг нано ва микрозаррачалари, кукунларини олиш учун экспериментал қурилма яратилган, бўлиб, нисбатан оддий ва иқтисодий жиҳатдан самарали усул, асосида нано ва микрозаррачаларни синтез қилиш амалга
-
A.ХОЛЛИЕВ. Дон-дуккакли экинларнинг зараркунандаларига қарши уйғунлашган ҳимоя қилиш тизими
A.ХОЛЛИЕВ
-
Т.ТОРЕНИЯЗОВ. Қорақалпоғистон шароитида шафтолида ривожланадиган ширалар турларининг биоэкологияси ва уларга қарши кураш чора-тадбирлари
ҚОРАҚАЛПОҒИСТОН ШАРОИТИДА ШАФТОЛИДА, РИВОЖЛАНАДИГАН ШИРАЛАР ТУРЛАРИНИНГ, БИОЭКОЛОГИЯСИ ВА УЛАРГА ҚАРШИ КУРАШ, ЧОРА-ТАДБИРЛАРИ, Е.Торениязов Т., Қорақалпоғистон қишлоқ хўжалиги ва агротехнологиялар институти., биоэкологик ривожланиши ва ташқи муҳит омилларига боғлиқ кураш тадбирларини олиб бориш бўйича ўтказилаётган, тадқиқотлар натижалари киритилган., энтомофаглар, самарадорлик., на персике и осуществления защитных мероприятий против них в зависимости от внешних факторов условиях, Каракалпакстана., эффективность., Кириш. Сўнгги йилларда Ўзбекистон вилоятлари син-, гари Қорақалпоғистон агробиоценозида мева дарахтлари, турларини экиш ва биринчи навбатда аҳолини тоза мева, маҳсулотлари билан таъминлаш масаласи бўйича катта, ишлар бошланган. Ҳудуд шароитида экилиб ҳосил олинаёт-, ган мева дарахтларининг уруғлиларга мансуб олма (Malus, domestica Borkh.), нок (Pyrus communis L.) данаклилардан, ўрик (Armeniaca vulgaris Lam.), олхўри (Prunus domestica, L.), олча (Cerasus vulgaris.) , шафтоли (Persica vulgaris Mill.), мева дарахти кўп йиллардан буён экилиб келинаётган тур, ҳисобида асосий майдонларга жойлаштирилган. Мазкур тур, биотопидаги қулай бўлган абиотик ва биотик омиллар таъси-, ридан дарахтларда биоценознинг кўпгина зараркунандалари, ривожланиб, ҳосилнинг меъёри ва сифатига салбий таъсир, этиши ҳисобга олинган [1, 5]., Мавжуд муаммоларнинг мева боғлари турларида сўнгги, йиллари ортиб бориши, жумладан шафтоли дарахтларида, шираларнинг кўплаган турлари тарқалиб зарар келтириши, туфайли ҳосилнинг кескин камайиши ҳисобга олинмоқда., Шафтоли дарахти биоэкологиясига хос хусусиятларидан, бири, ташқи ноқулай омилларга бардошлилиги нисбатан паст, бўлиб,иссиқ- совуқни тез сезади. Дарахтда барглар чиқиши, билан шираларнинг турлари пайдо бўлиб, озиқланишни, бошлаганда барглар бужмайиб, фотосинтез хусусиятларини, йўқотиши, ҳосили камайиб кетиши исботланган. Муаммони, бартараф этишнинг асосий йўли мева дарахтларида пай-, до бўлган зараркунандаларга қарши кураш тадбирларини, ташкиллаштиришдан иборатдир. Сўнгги йиллари шафтоли, дарахтларида кенг тарқалиб зарар келтираётган ширалар, турларини аниқлаб, ривожланиш биоэкологияси ва дина-, микасининг ташқи муҳит омилларига тўғридан-тўғри боғлиқ, эканлигини назарда тутиш, офатга қарши кураш олиб бориш, бўйича тадқиқотлар олиб борилмоқда., Тадқиқот материаллари ва услуби. Шафтоли дарахт-, ларида учрайдиган ширалар турлари, ривожланиш био-, келтирадиган зарари В.И.Танский [4] усуллари ёрдамида, ўрганилди. Шираларга қарши кураш тадбирлари Ш.Т.Хўжаев, [7] услуби асосида бажарилиб, биологик самарадорлиги Аб-, бот формуласи асосида аниқланди. Тадқиқотлар натижалари, дисперсион таҳлил қилиниб, математик статистик ишлов, бериш Б.А.Доспехов [3] услуби асосида бажарилди., Натижалар ва мунозара. Қорақалпоғистон агробиоценози, мевали боғлар биотопларидаги дарахтлар турлари бир хил, эмаслиги ва жойлашган биотопларида бир нечта турлари, экилганлиги аниқланди. Республикамизнинг шимолий туман-, лари шароитида олиб борилган тадқиқотлар давомида барпо, этилган махсус мева боғларидан 18,3 донасининг 10,5 дона, ва олча эканлиги аниқланди. Мазкур мева дарахтлари канал, ва йўл бўйларида, томорқаларда экиладиганлиги ҳисобга, олинди. Ушбу жойларда мавжуд данаклилар турларидан, турлари экилганлиги қайд этилди. Кўриниб турганидек, дана-, клилар турларига мансуб мева дарахтларининг асосий тури, ўрик ҳисобланса, сони бўйича шафтоли иккинчи ўриндадир., Шафтоли дарахтлари жойлашган биотопларнинг вужудга
-
СОЯНИНГ ЎРГИМЧАККАНА БИЛАН ЗАРАРЛАНИШИ
Болтаев Сайдулла Махсудович, Данабаев Абдумурат Бердиевич, Ишмуратов Шавкат Сапарович, Нигманова Лайло
-
ФТОР БИРИКМАЛАРИ БИЛАН ИФЛОСЛАНГАН ХУДУДЛАРДА БУҒДОЙ ЎСИМЛИГИНИ ЕТИШТИРИШДА ГУМУС ТАБИАТЛИ ОРГАНИК ЎҒИТЛАР ВА БИОЎҒИТЛАРДАН ФОЙДАЛАНИШ
Бойназаров Бахрон Раимович
Мақолада "Олмалиқ тоғ-кон металлургия комбинати" АҖ (Акционерлик жамият) га қарашли ҳўжаликнинг фтор бирикмалари билан ифлосланган тупроқларида буғдой ҳосилини етиштиришда, дастлаб, тупроққа «К-Gumat» органик ўғити билан ишлов берилган майдонга, «Таня» нави …
-
ТУПРОҚҚА ТУРЛИ УСУЛДА ИШЛОВ БЕРИШ ҲАМДА БЕГОНА ЎТЛАРГА ҚАРШИ КИМЁВИЙ КУРАШИШНИНГ ТУПРОҚ МАКРОСТРУКТУРАСИ ВА ТАКРОРИЙ ЭКИНЛАР ДОН ҲОСИЛДОРЛИГИГА ТАЪСИРИ
Атабаева Маъмура Садирдин қизи, Саидов Акмалжон Муталибжонович
Мақолада кузги буғдойдан сўнг, такрорий экинларни экишдан олдин ерга комбинацион агрегат ёрдамида ишлов бериб, бирйўла ўзгарувчан пушта ҳосил қилиб, майдондаги мавжуд бегона ўтларнинг бир қисмини кўмиш йўли билан, уруғлар экиш …
-
СОЯНИНГ АСОСИЙ КЕМИРУВЧИ ЗАРАРКУНАНДАЛАРИ ВА УЛАРГА ҚАРШИ САМАРАЛИ КУРАШ УСУЛЛАРИ
Иргашева Нилуфар Рихсимовна
Ушбу мақолада Соянинг асосий кемирувчи зараркунандаларининг тур таркиби, биоэкологияси тарқалиши ҳамда сояга келтирадиган зарари ва уларга қарши самарали кураш усуллари келтирилган. Олиб борилган кимёвий кураш усулида соянинг илдиз қисмини шикастловчи …
-
Оддий эман (Quercus robur L.) ниҳол ва кўчатларининг ун-шудринг касаллигига қарши синтетик фунгицидларнинг биологик самарадорлиги
Хакимов Альберт Ахмедович, Гулмуродов Рисқибой Абдиевич, Жуманазаров Ғайрат Хусанович, Хидиров Санжар Юсуфович, Соатов Толиб Тойир ўғли
Оддий эман (Quercus robur L.) кўчатлари Erysiphe alphitoides облигат замбуруғи қўзғатадиган ун-шудринг касаллиги билан кучли зарарланади. Мақолада Оддий эманнинг бир ва икки йиллик кўчатларидаги ун-шудринг касаллигига қарши замонавий системали фунгицидларнинг …
-
Эман касалликлари қўзғатувчиларининг тур таркиби (шарҳ)
Хасанов Ботир Ачилович, Гулмуродов Рисқибой Абдиевич, Зупаров Миракбар Абзалович, Хидиров Санжар Юсуфович
Ушбу шарҳ мақолада эман дарахтларининг таксономияси ва аҳамияти, дунё бўйича учрайдиган касалликлари ҳамда уларнинг қўзғатувчилари бўйича маълумотлар берилган. Эманда касаллик қўзғатувчи 106 та фитопатоген микроорганизмларнинг рўйхати келтирилган.
-
Уруғ мевали боғларда учровчи олма ва мева куяларга қарши овипрон препаратини қўллаш ва самарадорлигини аниқлаш
О.УСВАЛИЕВ
Олма ва мева куяларига қарши эрта баҳорда феврал ойининг учинчи ва март ойининг биринчи декадаларида (куртаклар ҳали барг очмасдан) Овипрон 2000 эм.к. нефт мойлари асосида тайёрланган препаратини икки хил 10,0-15,0 …
-
И.САМАТОВ, Ғ.ЖУМАБОЕВ, М.ЧОРИЕВА. Фторли бирикмалар билан ифлосланган муҳитда ўсимлик уруғларининг унувчанлигига марганeц эритмаларининг таъсири
И.САМАТОВ, Ғ.ЖУМАБОЕВ, М.ЧОРИЕВА
-
Ғарбий Тянь-Шань тоғ тизмасида “КМЦ”, “полимелиорант” гидроегеллари ҳамда “ураган-форте” гербицидининг бегона ўтлар қопланишига таъсири
Б.МАМУТОВ
экилган дарахт кўчатлари атрофидаги бегона ўтларга қарши курашишда “КМЦ”, “Полимелиорант” гидроегеллари ҳамда “Ураган-форте” гербицидларининг таъсирлари келтирилган. Тажрибадан маълум бўлдики, нам сақловчи “КМЦ”, “Полимелиорант” гидрогеллар тупроқ юза қатламида юпқа плёнка ҳосил …
-
Болезни сои и меры борьбы с ними
Г.ТАНГИРОВА, Х.ЭРГАШЕВА
sis, anthracnose), bacterial diseases (bacterial angular spotting, bacterial burn, pustular spotting, bacterial wilt, cotyledonous bacteriosis) and viral diseases (soybean mosaic virus, yellow bean mosaic virus, growth retardation virus) of soy …
-
Trichoderma туркумига мансуб бўлган маҳаллий антагонистлар скрининги
Хакимов Альберт Ахмедович, Омонлиқов Алишер Уразалиевич, Тошкент давлат аграр университети, Утаганов Самад Бобомурод ўғли
Қишлоқ хўжалиги экинларининг касалликларига қарши биологик назорат агентларини қўллаш кимёвий кураш ўрнини босиши учун муқобил усулга айланиб бормоқда. Trichoderma туркуми антагонист замбуруғлари ўсимликларнинг кўпгина касалликлари қўзғатувчиларига қарши потенциал биологик назорат …
-
Гилос боғларида учрайдиган замбуруғли кaсaлликлaр ва уларга қарши кураш чоралари
Рахматов Асрор Ахрорович, Учаров Артём Батиевич, Акбаров Миржамол Миродилович, Туропов Нодиржон Хакимжон ўғли
Мақолада гилос боғларида учрайдиган клястероспориоз, монилиоз, коккомикоз, кулранг чириш ва цитоспороз замбуруғли касалликлари, уларни тарқалиши, зарари, касаллик белгилари, касаллик қўзғатувчиларнинг биологияси бўйича маълумотлар берилган. Юқорида кўрсатилган касалликлардан гилос боғларини ҳимоя …
-
Маккажўхорининг пуфакли (Ustilago maydis (dc.) Corda) қоракуя касаллигига қарши қўлланилган уруғдорилагичларнинг биологик самардорлиги
Ғ.МУСАЕВ
Ушбу мақолада инсоннинг углеводга, оқсилга бўлган талабини қондиришда асосий ўрин тутадиган маккажўхорининг пуфакли (Ustilago maydis (DC.) Corda) ва чанг (Sorosporium reilianum) қоракуя касалликларига қарши қўлланилган уруғдорилагичларнинг биологик самарадорлиги ёритилган. Калит …
-
Олманинг ун шудринг ва калмараз касалликларига қарши пиразол фунгицидининг биологик самарадорлиги
З.УМАРОВ
Ушбу мақолада олманинг ун шудринг ва калмараз касалликларига қарши Пиразол н.кук., (0,08-0,1 кг/ га) фунгициди синовдан ўтказилган. Ун шудринг касаллик билан зарарланиш баргларда 9,3-7,3% гачани ва мевларда эса 8,0-5,7% гача …
-
Четан куяси (Argyresthia conjugella Z) биоэкологияси ва ривожланиш фенологияси
Саидов Истам Рустамович, Усвалиев Ойбек Турғунович
Куялар оила вакилларидан четан куяси ривожланиш фенологияси тўлиқ ўрганилди ва денгиз сатҳидан 800-1500 м баландликда жойлашган уруғ мевали боғлар зарар келтириш аниқланли. Шунга кўра турли хил об-ҳаво шароитида куяларнинг эртанги, …
-
Замбуруғли касалликларнинг саноатбоп каннабис навларини зарарлаш даражаси
Ғайбуллаев Ғулом Сайдалимович, Шарофбоева Махлиё Қахрамановна
Мақолада саноатбоп канабис навларини замбуруғли касалликлардан септориоз, илдиз чириши ва уншудринг касалликлари билан зарарлаш даражаси ўрганилган. Септориоз ва илдиз чириш, ун-шудринг замбуруғлари зарарлаши натижасида барглардан ташқари гулларнинг пайдо бўлиши ва …
-
Соя экинининг асосий касалликлари
Пирназарова Махзуна Шавкат қизи, Умурзаков Элмурод
Мақолада соя экинини айрим замбуруғ, бактериал ва вирус касалликларини биологик хусусиятлари, тарқалиши, ривожланиши ва кўпайиши ҳақидаги маълумотлар берилган. Шу билан бирга, соя экинини хўжалик аҳамиятини оширишда касалликларни салбий таъсири ҳам …