Search articles
The search covers author names, article titles, keywords and abstracts — in all three languages.
-
РАҚОБАТЛИ НАВ СИНАШ КЎЧАТЗОРИДА КУЗГИ ЮМШОҚ БУҒДОЙ НАВ ВА ДУРАГАЙЛАРИ БИОМЕТРИК КЎРСАТКИЧЛАРИ ТАҲЛИЛИ
Muallif
-
Ўзбекистондаги буғдойда учрайдиган қоракуя ва занг касалликлари
Т.ХОЛМУРАДОВА, М.ИМИНОВА, Ш.ТЕШАБОЕВА, И.ЎРИНБОЕВ, С.ЖЎРАЕВ
Мақолада буғдойнинг қоракуя ва занг касаллиги, уларнинг қўзғатувчиси, касалликнинг белгилари, тарқалиши бўйича маълумотлар келтирилган. Буғдойнинг қоракуя касаллигини қўзғатувчиси Ustilago tritici замбуруғи Бухоро вилояти, Вобкент тумани, Оғари қишлоғидаги буғдойзорда учради ва …
-
М.ХОЛДОРОВ, С.МАМАТОВ, С.АЛИМУХАМЕДОВ. Нано ва микро- заррачалар қўллашнинг помидорда илдиз чириш касаллигига самарали таъсири
НАНО ВА МИКРО- ЗАРРАЧАЛАР ҚЎЛЛАШНИНГ, ПОМИДОРДА ИЛДИЗ ЧИРИШ КАСАЛЛИГИГА, САМАРАЛИ ТАЪСИРИ, М.У.Холдоров, СПЭ ва КИТИ, С.К.Маматов, ЎК ва ҲИТИ, С.С. Алимухамедов, СПЭ ва КИТИ., илдиз чириш касаллигининг ривожланишига таъсири ўрганилган. Олинган натижага кўра, помидорда нано ва, микрозаррачалар: MnO2, Fe2O3 ва SiO2 + MnO2 + Fe2O3 қўлланилганда уруғнинг униб чиқишига самарали (94-97%), таъсир этиб, илдиз чириш касаллиги билан зарарланиш 50-60%га камайиши кузатилди., гнилей томатов. Согласно полученным результатам, при обработке семян нано- и микрочастицами: MnO2, Fe2O3 и, SiO2 + MnO2 + Fe2O3 они оказали эффективное воздействие на всхожесть семян (94-97%), а также поражаемость, корневой гнилью снижалась на 50-60 %., Кириш. Республикамиз қишлоқ хўжалик экинлари етиш-, тириш учун тупроқ-иқлим шароити қулай ҳисобланиши, билан бир қаторда мамлакатимиз иқтисодиётининг устувор, йўналишларидан биридир.. Қишлоқ хўжалиги аҳолини за-, рур озиқ-овқат маҳсулотлари билан ҳамда саноатни турли, соҳаларини эса хом ашё билан таъминлайди. Ўзбекистон, Республикаси Президентининг 2017 йил 7 ноябрда қабул, ли экинлар шунингдек қуритилган сабзовот ва меваларнинг, маҳаллий экспорт қилувчиларни қўллаб-қувватлаш бўйича, қўшимча чора-тадбирлар тўғрисида” фармони қабул қилинди., Фармонда ташқи иқтисодий фаолиятни янада либераллашти-, риш, экспорт қилинадиган янги мева-сабзавот маҳсулотлари, завот ва меваларнинг ҳажмини кўпайтириш ва турларини, кенгайтириш учун қулай шарт-шароит яратиш, маҳаллий, маҳсулотларнинг жаҳон бозорларида рақобатбардошлигини, оширишга катта эътибор қаратилди ҳамда имтиёзлар бе-, рилди., Аҳолини эҳтиёжи учун талаб қилинадиган тўйимли, юқори, сифатли озиқ-овқат маҳсулотлари таъминотини яхшилашда, помидор экини ҳам муҳим ўрин эгаллайди.Помидордан, сифатли маҳсулотлар олишда уларни касалликлардан, ҳимоя қилиш чораларини ўз вақтида ишлаб муҳим ахами-, ятга эга. Сўнги йилларда помидор экинида илдиз чириш, фузариоз, ун-шудринг, ҳамда алтернариоз касалликлари, кенг тарқалиб, ҳосилга катта зарар етказмоқда. Ушбу, касалликларга қарши курашда фақат кимёвий воситалар, қўлланиб келинмоқда.Бу эса ўз навбатида маҳсулотнинг, сифати бузилишига олиб келади ва экологик тоза маҳсулот, етиштириш талабларига мутлақо жавоб бермайди. Шу, билан биргаликда тупроқда ва атроф-муҳитда меъёри-, дан кўп кимёвий воситаларнинг қўлланиши натижасида, тупроқнинг органик қисмида биологик жараён бузилиб, тупроқ унумдорлигига салбий таъсир кўрсатиб,уни йилдан, йилга бузилишига олиб келади. Тупроқдаги микроорганизм-, ларнинг миқдори ва фаоллигини ошириш мақсадида орга-, ник ўғит сифатида ўсимликлар нано ва микрозаррачалар, озиқлантирилмоқда [3]., Айрим адабиётларда [2] келтирилишича, ўсимликнинг, ўсув даврида кечаётган турли биокимёвий жараёнларда, нано ва микрозаррачалар асосий вазифани бажаради., Ўсимликлар учун нано ва микрозаррачалар физиологик, роли шундаки, у оксидланиш–қайтарилиш реакцияларида, ва фотосинтез жараёнида иштирок этади, ноқулай ташқи, муҳит омилларига чидамлигини оширади, атмосфера азоти, фиксацияси учун туганак бактерияларга зарур озиқа яратиб, қўшимча ҳосил олишга имкон яратади., Бугунги кунда кремний диоксиди (SiO2), темир, марга-, нец ва бошқа элементларнинг нано ва микрозаррачалари, кукунларини олиш учун экспериментал қурилма яратилган, бўлиб, нисбатан оддий ва иқтисодий жиҳатдан самарали усул, асосида нано ва микрозаррачаларни синтез қилиш амалга
-
Т.ТОРЕНИЯЗОВ. Қорақалпоғистон шароитида шафтолида ривожланадиган ширалар турларининг биоэкологияси ва уларга қарши кураш чора-тадбирлари
ҚОРАҚАЛПОҒИСТОН ШАРОИТИДА ШАФТОЛИДА, РИВОЖЛАНАДИГАН ШИРАЛАР ТУРЛАРИНИНГ, БИОЭКОЛОГИЯСИ ВА УЛАРГА ҚАРШИ КУРАШ, ЧОРА-ТАДБИРЛАРИ, Е.Торениязов Т., Қорақалпоғистон қишлоқ хўжалиги ва агротехнологиялар институти., биоэкологик ривожланиши ва ташқи муҳит омилларига боғлиқ кураш тадбирларини олиб бориш бўйича ўтказилаётган, тадқиқотлар натижалари киритилган., энтомофаглар, самарадорлик., на персике и осуществления защитных мероприятий против них в зависимости от внешних факторов условиях, Каракалпакстана., эффективность., Кириш. Сўнгги йилларда Ўзбекистон вилоятлари син-, гари Қорақалпоғистон агробиоценозида мева дарахтлари, турларини экиш ва биринчи навбатда аҳолини тоза мева, маҳсулотлари билан таъминлаш масаласи бўйича катта, ишлар бошланган. Ҳудуд шароитида экилиб ҳосил олинаёт-, ган мева дарахтларининг уруғлиларга мансуб олма (Malus, domestica Borkh.), нок (Pyrus communis L.) данаклилардан, ўрик (Armeniaca vulgaris Lam.), олхўри (Prunus domestica, L.), олча (Cerasus vulgaris.) , шафтоли (Persica vulgaris Mill.), мева дарахти кўп йиллардан буён экилиб келинаётган тур, ҳисобида асосий майдонларга жойлаштирилган. Мазкур тур, биотопидаги қулай бўлган абиотик ва биотик омиллар таъси-, ридан дарахтларда биоценознинг кўпгина зараркунандалари, ривожланиб, ҳосилнинг меъёри ва сифатига салбий таъсир, этиши ҳисобга олинган [1, 5]., Мавжуд муаммоларнинг мева боғлари турларида сўнгги, йиллари ортиб бориши, жумладан шафтоли дарахтларида, шираларнинг кўплаган турлари тарқалиб зарар келтириши, туфайли ҳосилнинг кескин камайиши ҳисобга олинмоқда., Шафтоли дарахти биоэкологиясига хос хусусиятларидан, бири, ташқи ноқулай омилларга бардошлилиги нисбатан паст, бўлиб,иссиқ- совуқни тез сезади. Дарахтда барглар чиқиши, билан шираларнинг турлари пайдо бўлиб, озиқланишни, бошлаганда барглар бужмайиб, фотосинтез хусусиятларини, йўқотиши, ҳосили камайиб кетиши исботланган. Муаммони, бартараф этишнинг асосий йўли мева дарахтларида пай-, до бўлган зараркунандаларга қарши кураш тадбирларини, ташкиллаштиришдан иборатдир. Сўнгги йиллари шафтоли, дарахтларида кенг тарқалиб зарар келтираётган ширалар, турларини аниқлаб, ривожланиш биоэкологияси ва дина-, микасининг ташқи муҳит омилларига тўғридан-тўғри боғлиқ, эканлигини назарда тутиш, офатга қарши кураш олиб бориш, бўйича тадқиқотлар олиб борилмоқда., Тадқиқот материаллари ва услуби. Шафтоли дарахт-, ларида учрайдиган ширалар турлари, ривожланиш био-, келтирадиган зарари В.И.Танский [4] усуллари ёрдамида, ўрганилди. Шираларга қарши кураш тадбирлари Ш.Т.Хўжаев, [7] услуби асосида бажарилиб, биологик самарадорлиги Аб-, бот формуласи асосида аниқланди. Тадқиқотлар натижалари, дисперсион таҳлил қилиниб, математик статистик ишлов, бериш Б.А.Доспехов [3] услуби асосида бажарилди., Натижалар ва мунозара. Қорақалпоғистон агробиоценози, мевали боғлар биотопларидаги дарахтлар турлари бир хил, эмаслиги ва жойлашган биотопларида бир нечта турлари, экилганлиги аниқланди. Республикамизнинг шимолий туман-, лари шароитида олиб борилган тадқиқотлар давомида барпо, этилган махсус мева боғларидан 18,3 донасининг 10,5 дона, ва олча эканлиги аниқланди. Мазкур мева дарахтлари канал, ва йўл бўйларида, томорқаларда экиладиганлиги ҳисобга, олинди. Ушбу жойларда мавжуд данаклилар турларидан, турлари экилганлиги қайд этилди. Кўриниб турганидек, дана-, клилар турларига мансуб мева дарахтларининг асосий тури, ўрик ҳисобланса, сони бўйича шафтоли иккинчи ўриндадир., Шафтоли дарахтлари жойлашган биотопларнинг вужудга
-
ИНГИЧКА ТОЛАЛИ ҒЎЗА НИҲОЛЛАРИДА ҚОРА ИЛДИЗ ЧИРИШ КАСАЛЛИГИ
Донабаев Абдумурод Бердиевич, Абдурахимов Нурали Нормаматович
-
ISSIQXONA ZARARKUNANDALARINING TUR TARKIBI, TARQALISHI HAMDA ISSIQXONADA KELTIRADIGAN ZARARI VA ULARGA QARSHI ISTIQBOLLI KURASH USULLARI
To'xtasinova Mohinurxon Oybekjon qizi, Axmedova Mexriniso G'ayrat qizi, Turaboeva Dilobar O'rinboy qizi, Nuralieva Dilnoza Samadullaevna
Ушбу мақолада иссиқхона зараркунандаларининг тур таркиби, тарқалиши ҳамда иссиқхонада ўсимликларга келтирадиган зарари ва уларга қарши истиқболли кураш усуллари бўйича олиб борилган тадқиқот натижалари келтирилган.
-
ТУТ КЎЧАТЛАРИНИ ЕТИШТИРИШДА МАРШАЛ ПРЕПАРАТИНИ ҚЎЛЛАШНИНГ САМАРАДОРЛИГИ
Носирова Зарифа Ғуломжоновна, Камбарова Мухтасар Хакимжоновна, Рахимова Мунисахон Бахромжон қизи
Маршал, 25 эм.к. кимёвий препаратини тут кўчатларининг илдиз зараркунандаси – бузоқбошига қарши курашда синаш бўйича ўтказилган тажрибалар таҳлили келтирилди. Ёзги даврда мазкур пестицид билан 30-35 кун оралиқда икки бор ишлов …
-
МАККАЖЎХОРИ ПАРВОНАСИГА ҚАРШИ КИМЁВИЙ ПРЕПАРАТЛАРНИНГ САМАРАДОРЛИГИ
Носирова З.Ғ., Анварова Н.А.
Мазкур ишда юртимиз экинзорларида учрайдиган маккажўхори парвонасига қарши кимёвий препаратларнинг самарадорлигини аниқлаш бўйича олиб борилган дала тадқиқотлари натижаларининг таҳлили келтирилган. Кимёвий препаратлар сифатида «Top Trade Plyus», МЧЖ (Ўзбекистон) томонидан ишлаб …
-
Ғўза биотипида трипс пуштдорлигидаги ўзгаришлар
Сатторов Асқар Бўтаёрович
Ушбу мақолада Сурхондарё минтақаси шароитида етиштирилаётган ғўзанинг Gossypirem barbadenze L. турига кирувчи ингичка толали, Gossypirem hirsutum L. турига мансуб маҳаллий ва вилоят тупроқ-иқлим шароитида илк бор парваришланаётган Хитой давлатидан келтирилган …
-
Сурхондарё агробиоценозида трипснинг тарқалиши
Сатторов Асқар Бўтаёрович
Мазкур мақолада трипс зараркунандасининг қишловдан чиққан эрта баҳорги, ёзги ва қишловга кетувчи авлодларнинг турли хил муддатларда экилган ҳар хил турдаги экинлар биотипида тарқалиши, ривожланиши ҳамда шикаст белгиларини ўрганиш бўйича олиб …
-
Помидор экинида кузги тунлам тухумларига қарши (Triсhogramma chilonis) ни қўллаш
У.ТАШПУЛАТОВ
-
Ғўза тунламининг Helicoverpa armigera (hübner) (Lepidopter: Noctuidae) маккажўхорига тухум қўйиш хусусияти билан боғлиқ унга қарши биологик кураш хусусиятлари
Ф.ЮЛДАШЕВ, А.АҲМЕДОВ, O.ХАФИЗОВА
-
Карам агробиоценозида Pieridae оила вакиллари ривожланишини бошқаришда агротехник тадбирларнинг таъсири
Л.АБДУВОСИҚОВА
-
Оддий эман (Quercus robur L.) ниҳол ва кўчатларининг ун-шудринг касаллигига қарши синтетик фунгицидларнинг биологик самарадорлиги
Хакимов Альберт Ахмедович, Гулмуродов Рисқибой Абдиевич, Жуманазаров Ғайрат Хусанович, Хидиров Санжар Юсуфович, Соатов Толиб Тойир ўғли
Оддий эман (Quercus robur L.) кўчатлари Erysiphe alphitoides облигат замбуруғи қўзғатадиган ун-шудринг касаллиги билан кучли зарарланади. Мақолада Оддий эманнинг бир ва икки йиллик кўчатларидаги ун-шудринг касаллигига қарши замонавий системали фунгицидларнинг …
-
Эман касалликлари қўзғатувчиларининг тур таркиби (шарҳ)
Хасанов Ботир Ачилович, Гулмуродов Рисқибой Абдиевич, Зупаров Миракбар Абзалович, Хидиров Санжар Юсуфович
Ушбу шарҳ мақолада эман дарахтларининг таксономияси ва аҳамияти, дунё бўйича учрайдиган касалликлари ҳамда уларнинг қўзғатувчилари бўйича маълумотлар берилган. Эманда касаллик қўзғатувчи 106 та фитопатоген микроорганизмларнинг рўйхати келтирилган.
-
Tрихограмма паразитининг биоэкологияси ва биолаборатория шароитида замонавий технологияда кўпайтириш
О.СУЛАЙМОНОВ, Б.СОБИРОВ, Р.ЖУМАЕВ
Республикамиз биолабораторияларида Trichogramma паразитини кўпайтиришда балон (бонка)ларда кўпайтирилиб келинмоқда, ўрганишимиз натижасида трихограммани бонкаларда кўпайтириш қийенчилик туғдириши хоналарда кўп жойларни олиши аниқланиб, янгича усулларда кўпайтириш бўйича илмий ишлар олиб борилмоқда, Ўсимликлар …
-
Ерёнғоқ биотипидаги зарарли ҳашаротларни аниқлаш усулларини дала шароитида қўллашнинг аҳамияти
А.CАТТОРОВ
Ушбу мақолада чамалаб аниқлаш усулларидан фойдаланиб амалиётда Сурхондарё минтақаси шароитида такрорий экин сифатида экилаётган ерёнғоқ экинида учрайдигин зараркунанда ҳашаротларнинг мавжудлигини, тур таркибини ва тарқалишини ўрганиш бўйича олиб борилган тадқиқот натижалари …
-
Суғориш усулларининг ғўза зараркунандалари ривожланишига таъсирини ўрганиш
А.CАТТОРОВ
Ушбу мақолада Сурхондарё вилояти шароитида анъанавий ва сувтежовчи замонавий технологиялари қўлланилган майдонларда ғўза зараркунандаларининг тарқалишини ўрганиш бўйича дастлабки тадқиқотлар натижалари тақдим этилмоқда. Тадқиқотлар жараёнида минтақа амалиётида биринчи марта эгатлаб, томчилатиб …
-
Қорақалпоғистон агробиоценози шароитида дуккакли ва мойли экинлар биотопидаги зараркунандаларнинг тур таркиби
А.ЖАНДАУЛЕТОВ, Е.ТОРЕНИЯЗОВ
Мақолада Қорақалпоғистон шароитида агробиоценозларда экилаётган дуккакли ва мойли экинлар турлари далаларида тарқалган зараркунандалар тур таркибини аниқлаш, келтирадиган зарар мезонини белгилаш бўйича олиб борилган илмий тадқиқотлар натижалари келтирилган.
-
К.СОЛИХОВА, Н.АБДИКАЮМОВА, З.АБДУРАХМОНОВА. Жинслари бўйича тухумлик ва қуртлик даврида нишонланган тут ипак қуртининг зот ва дурагайларини баҳор, ёз ва куз фаслларида боқиш
К.СОЛИХОВА, Н.АБДИКАЮМОВА, З.АБДУРАХМОНОВА