ТАБИИЙ ЗАРАРЛАНГАН МАЙДОНДА ЧИГИТЛАРНИ ЭКИШДАН ОЛДИН МАКСИМ БЕК 10% СУС.К. ПРЕПАРАТИ БИЛАН ИШЛОВ БЕРИЛГАНДА АНДИЖОН-35 НАВИНИНГ ИЛДИЗ ЧИРИШ КАСАЛЛИГИГА ТАЪСИРИ
Abstract
Ушбу мақолада пахтачиликда долзарб бўлган ғўзанинг АНДИЖОН-35 навида чигитларни илдиз чириши касаллигига қарши бир қатор кимёвий моддалар билан зарарсизлантириш орқали фунгицидлик қобилиятини билишдан ҳамда УЗГУМИ ва ГЕОГУМАТ стимуляторлари ўсимликлар юза қисмига ишчи эритма ҳолатда сепилганда пахта ҳосилига таъсирини аниқлашдан иборат бўлган. Олиб борилган тажрибадан маълум бўлишича, зарарсизлантирилган уруғларнинг униб чиқиши назорат вариантларга қараганда соғлом ўсимликларнинг униб чиққани, яъни назоратга нисбатан 8.7% кўп бўлган. Ўсиш ва ривожланишда энг яхши кўрсаткич 3-вариантдаги ғўзаларда қайд этилди, яъни назорат вариантига нисбатан 18.7 см.га баланд ўсган, мева шохларида бу кўриниш 4.3 донага ортиқ бўлган. 1 август санасида олиб борилган кузатувда мева элементларининг тўпланиши ҳар бир тупда 3 вариантидаги кўчатларда назорат вариантига нисбатан 2 баравар кўп мева элементлар тўпланган бўлса, шу санада кўсаклар сони эталон вариантига қараганда 4.4 донадан, ҳар бир ғўзанинг 3-вариантидаги ўсимликларда кўп бўлган. Ғўзанинг тажрибада етиштирилаётган Андижон-35 навининг илдиз чириши касаллиги билан зарарланиши, ҳамда вариантлар бўйича кимёвий моддаларнинг биологик самарадорлиги аниқланди. Ғўза ниҳолларининг чинбарг чиқариш даврида 17-25 май кунлари илдиз чириши касаллиги бошланган. Кузатувлар натижаларига кўра чигитларга ишлов берилган вариантларда, ғўзалар ўзларини яхши химоя қила олган. Тажриба вариантларида илдиз чириш касаллиги назоратга нисбатан эталон вариантида 1.8% биологик самарадорлик 88 фоизни ташкил этган бўлса, МАКСИМ БЕК 10% с.к. моддасидан 1.0 л/т меъёрида қўлланилганда 1.6% касалланиш кузатилган, назоратга қараганда 90% биологик самарадорлик бўлган. Ҳосилдорлик эса МАКСИМ БЕК 10% с.к кимёвий моддасидан 1.0 л/т ҳисобида қўлланилганда назоратга қараганда 3.6 ц/га қўшимча ҳосил олинган.
Keywords: Ўтлоқи бўз тупроқ, чигит, АНДИЖОН-35 нави, фунгицидлар, стимуляторлар, патоген, кўчат қалинлиги, ўсиш ва ривожланиш, ҳосилдорлик