QORAQALPOG‘ISTON SHAROITIDA ALMASHLAB EKISH TIZIMLARI VA TURLI OZIQLANTIRISH ME’YORLARINING TUPROQ G‘OVAKLIGIGA TA’SIRI

Abstract

Maqolada Qoraqalpog‘iston Respublikasining sug‘oriladigan o‘tloqi-allyuvial tuproqlari sharoitida g‘o‘za, jo‘xori, kunjut, soya va mosh ishtirokidagi almashlab ekish tizimlari hamda turli mineral o‘g‘it me’yorlarining tuproq g‘ovakligiga ta’siri o‘rganildi. Tajribalar 2023-2024 yillarda olib borilib, tuproqning 0–30 va 30–50 sm qatlamlarida mavsum boshi hamda mavsum oxiridagi g‘ovaklik ko‘rsatkichlari aniqlangan. Tadqiqot natijalari almashlab ekish tizimlari qo‘llanilganda tuproqning agrofizik holati yaxshilanishi, ayniqsa dukkakli ekinlar ishtirokidagi variantlarda g‘ovaklik yuqori darajada saqlanishi kuzatilganligini ko‘rsatdi. Eng yuqori ko‘rsatkichlar g‘o‘za–mosh–g‘o‘za va g‘o‘za–soya–g‘o‘za tizimlarida qayd etildi. Mineral o‘g‘itlarning maqbul me’yorlari tuproqning struktura holati va g‘ovakligini saqlashda muhim ahamiyatga ega ekanligi aniqlandi.