AMARANT — OZIQ-OVQAT XAVFSIZLIGINI TA’MINLASH VA CHIQINDISIZ TEXNOLOGIYALARNI RIVOJLANTIRISHDA ISTIQBOLLI XOMASHYO

Annotatsiya

<p>Ushbu maqolada global iqlim oʻzgarishi va aholi sonining&nbsp;oʻsishi sharoitida oziq-ovqat xavfsizligini ta’minlash hamda agrosanoat majmuasida&nbsp;yashil iqtisodiyot tamoyillarini joriy etish masalalari tadqiq qilingan. Tadqiqot&nbsp;obyekti sifatida ozuqaviy qiymati yuqori va ekstremal iqlim sharoitlariga chidamli&nbsp;boʻlgan amarant (Amaranthus L.) oʻsimligi tanlab olingan. Maqolaning asosiy&nbsp;maqsadi amarant xomashyosini chuqur qayta ishlash orqali oziq-ovqat sanoati uchun funksional mahsulotlar olish va jarayonda chiqindisiz (zero-waste) texnologik&nbsp;zanjirni yaratish imkoniyatlarini ilmiy asoslashdan iborat.</p> <p>Tadqiqot davomida tizimli tahlil, qiyosiy baholash va amarant tarkibidagi&nbsp;bioaktiv moddalarni aniqlash boʻyicha laboratoriya sinovlari ma’lumotlaridan&nbsp;foydalanildi. Natijalar shuni koʻrsatadiki, amarant doni va yashil massasi tarkibidagi&nbsp;skvalen, lizin aminokislotasi, oson hazm boʻluvchi oqsillar hamda antioksidantlar&nbsp;tufayli parhezbop va davolash-profilaktika xususiyatiga ega mahsulotlar ishlab&nbsp;chiqarishda tengsiz xomashyo hisoblanadi. Maqolada amarantni qayta ishlashda&nbsp;hosil boʻladigan barcha ikkilamchi resurslarni (shrot, poya qoldiqlari) chorvachilik, farmatsevtika va bioenergetika sohalariga yoʻnaltirishning tejamkor texnologik&nbsp;sxemasi taklif etilgan. Xulosa oʻrnida, amarant yetishtirish va uni sanoat usulida&nbsp;chiqindisiz qayta ishlash mamlakatning oziq-ovqat mustaqilligini mustahkamlash va&nbsp;ekologik muvozanatni saqlashda strategik ahamiyatga ega ekanligi isbotlangan.</p>