HELIOTROPIUM LASIOCARPUM O‘SIMLIGI EKSTRAKTINI GX-MS USULIDA TAHLILI

Abstract

Boraginaceae oilasiga mansub Heliotropium lasiocarpumo‘simligining kimyoviy tarkibi gaz xromatografiya–mass-spektrometriya (GX–MS) usuli yordamida o‘rganildi. O‘simlik namunalari Sirdaryo viloyatidan yig‘ilib, metanolli ekstraktlari tahlil qilindi. Tadqiqot natijasida n-geksadekanoid kislota, 2-gidroksi-2-(1-metoksietil)-butan kislota hamda pirrolizidin alkaloidi — echimidin (echimidine) aniqlandi. Ayniqsa, echimidinning mazkur o‘simlik tarkibidan ilk bor topilishi muhim ilmiy ahamiyatga ega. Shu bilan birga, asosiy komponentlardan biri identifikatsiya qilinmadi, bu esa qo‘shimcha tadqiqotlar zarurligini ko‘rsatadi. Olingan natijalar Heliotropium lasiocarpum o‘simligining biologik faol birikmalarga boy ekanligini tasdiqlaydi va uning farmakologik potensialini baholash uchun ilmiy asos yaratadi.