AGRO KIMYO HIMOYA
2-maqola

HELIOTROPIUM LASIOCARPUM O‘SIMLIGI EKSTRAKTINI GX-MS USULIDA TAHLILI

Mukarramov Nuridin
Oʻsimliklar karantini va himoyasi ilmiy-tadqiqot instituti
ORCID: 0000-0001-5100-1474
Xusenova Nodira
Oʻsimliklar karantini va himoyasi ilmiy-tadqiqot instituti
ORCID: 0009-0009-9949-3944
Abdukarimov Azimboy
O‘simliklar karantini va himoyasi ilmiy-tadqiqot instituti
ORCID: 0009-0002-9159-7545
Olimova Xalima
O‘zR FA akad. S.Y. Yunusov nomidagi O‘simlik moddalari kimyosi instituti
ORCID: 0009-0002-0535-3318

Annotatsiya

<p>Boraginaceae oilasiga mansub Heliotropium lasiocarpumo‘simligining kimyoviy tarkibi gaz xromatografiya–mass-spektrometriya (GX–MS)&nbsp;usuli yordamida o‘rganildi. O‘simlik namunalari Sirdaryo viloyatidan yig‘ilib,&nbsp;metanolli ekstraktlari tahlil qilindi. Tadqiqot natijasida n-geksadekanoid kislota, 2-gidroksi-2-(1-metoksietil)-butan kislota hamda pirrolizidin alkaloidi — echimidin (echimidine) aniqlandi. Ayniqsa, echimidinning mazkur o‘simlik tarkibidan ilk bor&nbsp;topilishi muhim ilmiy ahamiyatga ega. Shu bilan birga, asosiy komponentlardan biri&nbsp;identifikatsiya qilinmadi, bu esa qo‘shimcha tadqiqotlar zarurligini ko‘rsatadi.&nbsp;Olingan natijalar Heliotropium lasiocarpum o‘simligining biologik faol birikmalarga boy ekanligini tasdiqlaydi va uning farmakologik potensialini baholash&nbsp;uchun ilmiy asos yaratadi.</p>

“Agro kimyo himoya va o‘simliklar karantini” — ISSN 2181-8150 №5 [120], 2026 Chop etilgan: 22.06.2026