УЎТ: 631.4+502 23-maqola

TUPROQLARNING KIMYOVIY ZARARLANISH OMILLARI VA MUAMMOLARI

Mirxaydarova Gulmira Sultonovna
Toshkent davlat agrar universiteti
Xushatova Shaxlo Farhod qizi
Toshkent davlat agrar universiteti
Bo'riyeva Dilbar Xidir qizi
Toshkent davlat agrar universiteti
Suvanqulova Saida Shamsiddin qizi
Toshkent davlat agrar universiteti

Abstract

Maqolada tuproqlarning og'ir metallar bilan ifloslanishi haqida ma'lumotlar keltirilgan. Xususan, og'ir metallarning tuproqda to'planish omillari keng yoritilgan. Shuningdek, qo'rg'oshin, kadmiy, rux kabi elementlar miqdorining me'yordan oshishi bilan kechadigan salbiy oqibatlar, masalan, natijalariga ko'ra, og'ir metallar bilan ifloslangan hududda o'simliklar uchun zarur bo'lgan oziq elementlar miqdori, ya'ni ammoniy va nitrat ko'rinishdagi azot miqdori kam bo'lishi aniqlangan ma'lumotlar keltirilgan. Yana, og'ir metallar miqdorining REM dan oshishi bilan tuproqning biologik faolligini yomonlashuvi, avtomobil yo'lidan uzoq bo'lmagan dalalarning og'ir metallar bilan zararlanishi xaqida ma'lumotlar yoritilgan. Shuningdek, Surxondaryo viloyati Denov tumani tuproqlaridagi og'ir metallar miqdoriga doir ma'lumotlar berilgan.

Keywords: og'ir metallar, biologik faollik, oziq elementlar, nitratli azot, ammoniyli azot, tuproq sifati, ekinlar hosildorligi

Аннотация

В статье приведены сведения о загрязнении почв тяжелыми металлами. В частности, широко освещены факторы накопления тяжелых металлов в почве. Также приведены негативные последствия превышения нормы таких элементов, как свинец, кадмий, цинк. Например, по результатам исследований определено, что количество необходимых растениям питательных веществ, то есть количество азота в виде аммония и нитратов, на территории, загрязненной тяжелыми металлами, низкое. Также имеются сведения об ухудшении биологической активности почвы при количестве тяжелых металлов, превышающем ПДК, загрязнении полей недалеко от трассы тяжелыми металлами. Также приведены сведения о количестве тяжелых металлов в почвах Сурхандарьинской области, Деновского района.

Ключевые слова: тяжелые металлы, биологическая активность, питательные вещества, нитратный азот, аммонийный азот, качество почвы, урожайность сельскохозяйственных культур

Abstract

The article provides information about soil contamination with heavy metals. In particular, the factors behind the accumulation of heavy metals in soil have been widely discussed. The negative consequences of exceeding the norm of elements such as lead, cadmium, and zinc are also given. For example, research has determined that the amount of nutrients needed by plants, that is, the amount of nitrogen in the form of ammonium and nitrates, is low in areas contaminated with heavy metals. There is also information about the deterioration of the biological activity of the soil when the amount of heavy metals exceeds the maximum permissible concentration, and the contamination of fields near the highway with heavy metals. Information is also provided on the amount of heavy metals in the soils of the Surkhandarya region.

Keywords: heavy metals, biological activity, nutrients, nitrate nitrogen, ammonium nitrogen, soil quality, crop yield

How to cite

GOSTMirxaydarova G.S., Xushatova S.F., Bo'riyeva D.X., Suvanqulova S.S. TUPROQLARNING KIMYOVIY ZARARLANISH OMILLARI VA MUAMMOLARI // Agro kimyo himoya va o‘simliklar karantini. – 2024. – №101 (98). – URL: https://agrokarantin.uz/articles/2562/.
APAMirxaydarova G.S., Xushatova S.F., Bo'riyeva D.X., Suvanqulova S.S. (2024). TUPROQLARNING KIMYOVIY ZARARLANISH OMILLARI VA MUAMMOLARI. Agrochemical Protection and Plant Quarantine, 98(101). https://agrokarantin.uz/articles/2562/
“Agro kimyo himoya va o‘simliklar karantini” — ISSN 2181-8150 Maxsus son 1 [98], 2024 Published: 07.04.2026