УЎТ: 632.7.727.934 3-maqola

САМАРҚАНД ВИЛОЯТИ ҲУДУДЛАРИДА УЧРАЙДИГАН ЧИГИРТКАЛАР, ЗАРАРЛИ ТУРЛАРИНИНГ РИВОЖЛАНИШИ, ТАРҚАЛИШИ, УЛАРГА ҚАРШИ КУРАШ УСУЛ ВА ВОСИТАЛАРИ

Туфлиев Нодирбек Хушвактович,
Ўсимликлар карантини ва ҳимояси илмий-тадқиқот институти лаборатория мудири, қ.х.ф.д.,
Ахмеджанов Шерзод Шухратович,
Тошкент давлат аграр университети докторанти,
Илҳом Умурзаков,
Ўсимликлар карантини ва ҳимояси илмий-тадқиқот институти мустақил тадқиқотчиси,
Асатов Ислом Акбарович,
Пўлатов Шермуҳаммад Нормамат ўғли,
Тошкент давлат аграр университети Самарқанд филиали магистрлари.
Маълумки, Ўзбекистонда чигирткаларнинг 200 дан ортиқ
Ушбу зарарли чигирткалар Ўзбекистоннинг деярли
ўрганиб боришни талаб этади. Акс ҳолда зарар миқдори
Тадқиқотларимизни шу йил вилоятнинг чигирткалар кўп
тарқалган Нуробод, Самарқанд, Жомбой, Булунғур, Пайариқ,
Қўшработ туманлари ҳудудларида олиб бордик.
Тадқиқотларимизга кўра Самарқанд вилоятида марокаш
чигирткаси-Dociostaurus maroccanus Thunb., кенг тарқалган
бўлиб, даставвал 9-10 март кунлари Самарқанд ва Нуробод
туманларининг “Миронкўл”, “Тепакўл”, “Сарикўл”, “Сазаған”
“Олға” ва бошқа ҳудудларда тухум кўзачалардан чиқиши ку­
затилди. Орадан 5-7 кундан ўтиб Жомбой, Булунғур туманла­
рининг “Ғўбдинтоғ” ҳудудида, 10-12 кундан кейин эса Пайариқ
туманининг “Дўстлик” ММТП ҳудудида марокаш чигирткаси
тухум кўзачалардан чиқиши кузатилди. Қўшработ туманида
эса “Шовва”, “Ўрта шовва”, “Пангат”, “Навкат” ҳудудларида
25 кун ўтиб, тухум кўзачалардан чиқиши кузатилди. Тухум
Марокаш чигирткасининг вилоят бўйича тарқалган
Бундан ташқари Самарқанд вилояти ҳудудида Италия
чигирткаси-Calliptamus italicus L., ва Турон-Calliptamus
turanicus Tarb., қир чигирткасининг тўда ҳосил қилмайдиган
шаклидаги турлари учраши қайд этилди. Демак вилоят
ишлов ўтказилиб келинган. Агарда бу турдаги чигирткалар
2022йил давомида Италия ва қир чигирткалари Жомбой
туманининг “Аҳмаджон Қурбонов” маҳалласи, Булунғур ту­
манининг “Ботбот” маҳалласи, Пайариқ туманининг “Жувоз­
хона”, “Катта сайдов”, “Тараққиёт” маҳалласи ҳудудларида
Бу турдаги чигирткаларнинг тухум кўзачалардан чиқиши
1-расм. Марокаш чигирткасининг тухумдан чиқиш жара­
2-расм. Марокаш чигирткасининг имагоси,

How to cite

GOSTТуфлиев Н.Х., Ўсимликлар к.в., Ахмеджанов Ш.Ш., Тошкент д.а., Илҳом У., Ўсимликлар к.в., Асатов И.А., Пўлатов Ш.Н., Тошкент д.а., Маълумки, Ў.ч., Ушбу з.ч., ўрганиб б.т., Тадқиқотларимизни ш.й., тарқалган Н.С., Қўшработ т.ҳ., Тадқиқотларимизга к.С., чигирткаси-Dociostaurus m.T., бўлиб, д.9., туманларининг “.“., “Олға” в.б., затилди. О.5., рининг “.ҳ., туманининг “.М., тухум к.ч., эса “.“., 25 к.ў., Марокаш ч.в., Бундан т.С., чигирткаси-Calliptamus i.L., turanicus T.қ., шаклидаги т.у., ишлов ў.к., 2022йил д.И., туманининг “.Қ., манининг “.м., хона”, “.с., Бу т.ч., 1-расм. М.ч., 2-расм. М.ч. САМАРҚАНД ВИЛОЯТИ ҲУДУДЛАРИДА УЧРАЙДИГАН ЧИГИРТКАЛАР, ЗАРАРЛИ ТУРЛАРИНИНГ РИВОЖЛАНИШИ, ТАРҚАЛИШИ, УЛАРГА ҚАРШИ КУРАШ УСУЛ ВА ВОСИТАЛАРИ // Agro kimyo himoya va o‘simliklar karantini. – 2022. – №4 (84). – URL: https://agrokarantin.uz/articles/2170/.
APAТуфлиев Н.Х., Ўсимликлар к.в., Ахмеджанов Ш.Ш., Тошкент д.а., Илҳом У., Ўсимликлар к.в., Асатов И.А., Пўлатов Ш.Н., Тошкент д.а., Маълумки, Ў.ч., Ушбу з.ч., ўрганиб б.т., Тадқиқотларимизни ш.й., тарқалган Н.С., Қўшработ т.ҳ., Тадқиқотларимизга к.С., чигирткаси-Dociostaurus m.T., бўлиб, д.9., туманларининг “.“., “Олға” в.б., затилди. О.5., рининг “.ҳ., туманининг “.М., тухум к.ч., эса “.“., 25 к.ў., Марокаш ч.в., Бундан т.С., чигирткаси-Calliptamus i.L., turanicus T.қ., шаклидаги т.у., ишлов ў.к., 2022йил д.И., туманининг “.Қ., манининг “.м., хона”, “.с., Бу т.ч., 1-расм. М.ч., 2-расм. М.ч. (2022). САМАРҚАНД ВИЛОЯТИ ҲУДУДЛАРИДА УЧРАЙДИГАН ЧИГИРТКАЛАР, ЗАРАРЛИ ТУРЛАРИНИНГ РИВОЖЛАНИШИ, ТАРҚАЛИШИ, УЛАРГА ҚАРШИ КУРАШ УСУЛ ВА ВОСИТАЛАРИ. Agrochemical Protection and Plant Quarantine, 84(4). https://agrokarantin.uz/articles/2170/
“Agro kimyo himoya va o‘simliklar karantini” — ISSN 2181-8150 №4 [84], 2022 Published: 07.04.2026