AGRO KIMYO HIMOYA

MOMORDICA CHARANTIA L. DORIVOR XOMASHYOSIDA BIOLOGIK FAOL MODDALARNING TOʻPLANISHI VA EKOLOGIK SHAROITLAR BILAN BOGʻLIQLIGI

Ziyadov Shuqurillo
Oʻzbekiston Milliy Universiteti
ORCID: 0009-0000-1100-8233
Xusniddinova Marhaboxon
Oʻzbekiston Milliy Universiteti

Annotatsiya

<p><sub>Mazkur maqolada Momordica charantia L. dorivor </sub><sub>oʻsimligining bioekologik xususiyatlari hamda turli ekologik sharoitlarda biologik </sub><sub>faol moddalarning toʻplanish qonuniyatlari oʻrganildi. Tadqiqot obyekti sifatida </sub><sub>oʻsimlikning vegetativ va generativ organlari tanlab olinib, Botanika bogʻi hamda </sub><sub>Olmaliq shahri sharoitida yetishtirilgan namunalar asosida ekologik omillarning </sub><sub>ta’siri tahlil qilindi. Fitokimyoviy tahlillar natijasida oʻsimlik xomashyosida </sub><sub>flavonoidlar, alkaloidlar, saponinlar, glikozidlar va fenol birikmalarning mavjudligi </sub><sub>aniqlandi. Biologik faol moddalarning miqdori oʻsimlikning vegetatsiya </sub><sub>bosqichlariga va ekologik sharoitlarga bogʻliq holda sezilarli darajada oʻzgarishi </sub><sub>qayd etildi. Ekologik stress sharoitlarida ayrim ikkilamchi metabolitlar sintezining </sub><sub>kuchayishi aniqlanib, bu holat oʻsimlikning moslashuvchan himoya mexanizmlari </sub><sub>bilan izohlandi. Olingan natijalar Momordica charantia L. ning dorivor xomashyo </sub><sub>sifatidagi ahamiyatini asoslab, uni yetishtirish va yigʻish uchun eng qulay ekologik </sub><sub>sharoit va vegetatsiya bosqichlarini aniqlash imkonini berdi.</sub></p>

“Agro kimyo himoya va o‘simliklar karantini” — ISSN 2181-8150 №2 [117], 2026 Chop etilgan: 01.04.2026